ABD’de istihbarat birimlerinin, Başkan Donald Trump’ın İran’la süren savaşta “tek taraflı zafer” ilan etmesi halinde Tahran’ın nasıl karşılık vereceğine ilişkin kapsamlı analizler yürüttüğü bildirildi.
ABD’li yetkililer ve konuya yakın kaynaklara göre bu çalışmalar, yönetimin üst düzey isimlerinin talebiyle başlatıldı.
Reuters’ın haberine göre amaç, Trump’ın çatışmayı azaltma ya da sonlandırma yönünde atabileceği olası adımların bölgesel ve siyasi sonuçlarını öngörmek.
İki aydır süren ve binlerce kişinin hayatını kaybettiği savaşın, Beyaz Saray için siyasi maliyetinin arttığı belirtiliyor. Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti açısından risk oluşturan süreçte, hızlı bir gerilim düşüşünün Trump üzerindeki baskıyı hafifletebileceği değerlendiriliyor.
Reuters’a konuşan kaynaklar, böyle bir adımın İran’ı cesaretlendirebileceği ve uzun vadede nükleer ile füze programlarını yeniden güçlendirmesine yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
İSTİHBARATIN ÖNGÖRÜLERİ NE?
ABD istihbaratının ilk değerlendirmelerine göre, Washington’un askeri varlığını azaltarak “zafer” ilan etmesi halinde İran bunu kendi lehine bir sonuç olarak yorumlayabilir.
Öte yandan ABD’nin zafer ilanına rağmen bölgedeki askeri varlığını sürdürmesi durumunda ise Tahran’ın bunu bir müzakere taktiği olarak görebileceği ancak bunun savaşın sona ermesi anlamına gelmeyeceği ifade ediliyor.
ABD’de yapılan kamuoyu yoklamaları, savaşın geniş kesimler tarafından desteklenmediğini ortaya koyuyor. Son anketlere göre katılımcıların yalnızca yaklaşık dörtte biri askeri operasyonların maliyetine değdiğini düşünürken, benzer oranda kişi bu sürecin ülkeyi daha güvenli hale getirdiğine inanıyor.
Beyaz Saray çevrelerinde Trump’ın bu siyasi baskının farkında olduğu ve savaşın yarattığı maliyetleri yakından izlediği belirtiliyor.
HÜRMÜZ’DE KRİZ SÜRÜYOR
Ateşkes ilanından haftalar sonra dahi, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda sorunların tam anlamıyla çözülemediği aktarılıyor. İran’ın gemi geçişlerini kısıtlaması, dünya genelinde enerji fiyatlarını artırırken ABD’de akaryakıt fiyatlarına da yansıdı.
İran’ın ticareti aksatma kapasitesinin, Washington ve müttefikleri üzerinde önemli bir baskı unsuru oluşturduğu değerlendiriliyor.
Son günlerde yürütülen diplomatik girişimlerin henüz somut bir sonuç vermediği, tarafların anlaşmadan uzak olduğu belirtiliyor. Trump’ın, İranlı yetkililerle planlanan bazı temasları iptal ettiği ve müzakerelere ilişkin temkinli bir tutum sergilediği kaydediliyor.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, ABD’nin kötü bir anlaşmaya zorlanmayacağı vurgulanırken, İran’ın nükleer silah sahibi olmasına kesinlikle izin verilmeyeceği mesajı yinelendi.
ASKERİ SEÇENEKLER GÜNDEMDE
Öte yandan ABD yönetiminin, İran’a yönelik yeni hava saldırıları dahil olmak üzere çeşitli askeri seçenekleri masada tuttuğu ifade ediliyor.
Ancak kara harekâtı gibi daha kapsamlı senaryoların son haftalara kıyasla daha düşük ihtimal olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
