YARGITAY’DAN EMSAL KARAR: DEPOZİTODA “GÜNCEL BEDEL” DÖNEMİ
Son yıllarda fahiş kira artışlarıyla birlikte kiracı ve ev sahipleri arasında yaşanan ihtilaflara bir yenisi de depozito iadeleriyle eklenmişti. Yargıtay, yaklaşık 10 yıl önce verdiği ancak bugünlerde yeniden uygulama alanı bulan kritik bir kararla tartışmalara açıklık getirdi.
Karara göre, özellikle uzun dönemli kiracılar, tahliye sürecinde yıllar önce ödedikleri nominal tutarı değil, bu tutarın güncel kira bedeline oranlanmış halini geri alabilecek.
KİLİT NOKTA: DEPOZİTONUN KİRAYA ORANI
Milliyet gazetesinden Duygu Erdoğan’ın haberine göre Yargıtay’ın içtihadına göre hesaplama yapılırken geçmişteki paranın enflasyon karşısındaki kaybı değil, sözleşme anındaki “oran” baz alınıyor. Örneğin; bir kiracı 8 yıl önce evi tuttuğunda o günkü kirasının 2 katı kadar depozito vermişse, evden çıkarken de çıkış tarihindeki güncel kira bedelinin 2 katını talep edebilecek.
Yargıtay kararında bu durum, “başlangıçtaki depozito bedelinin kira parasına olan oranının, sözleşme sonundaki güncel kira parasına tatbik edilmesi” şeklinde formüle edildi.
SÖZLEŞMEDEKİ O MADDEYE DİKKAT!
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, bu emsal kararın her durumda geçerli olmayabileceği konusunda uyarıyor.
Kiraz’a göre, taraflar arasındaki kira sözleşmesinde “Depozito, ilk ödendiği tarihteki tutar üzerinden aynen iade edilir” şeklinde bir madde varsa, kiracı güncel bedel revizyonu talep edemiyor. Ancak sözleşmede böyle bir kısıtlama yoksa, kiracıların güncel kira bedeli üzerinden iade alma hakkı yasal bir zemine oturuyor.
BORÇLAR KANUNU’NUN UNUTULAN MADDESİ: VADELİ HESAP ZORUNLULUĞU
Depozito krizinin temelinde, paranın elden verilmesi veya ev sahibinin şahsi hesabında tutulması yatıyor. Avukat Ali Güvenç Kiraz, Borçlar Kanunu’nda yer alan ancak uygulamada nadir görülen “ortak vadeli banka hesabı” kuralını hatırlattı. Kanuna göre depozito bedelinin tarafların ortak erişebileceği vadeli bir hesaba yatırılması gerektiğini belirtti.
MECLİS’TE “AİDAT” MESAİSİ: YÜKSEK ARTIŞLARA SINIR GELİYOR
Konut piyasasını ilgilendiren bir diğer önemli gelişme ise Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündeminde. Site aidatlarındaki kontrolsüz artışlara karşı hazırlanan kanun teklifi Genel Kurul’da görüşülüyor. Düzenleme yasalaşırsa;
Site yönetimlerinin aidat belirleme yetkilerine üst sınır getirilecek.
Yönetimler profesyonel kriterlere bağlanacak ve denetim süreçleri sıkılaştırılacak.
Keyfi artışların önüne geçilerek site sakinlerinin mağduriyeti önlenecek.
