Hollanda‘da yapılan arkeolojik kazılarda Roma dönemine ait askeri bir yerleşimde 2. yüzyıldan kalma kurşun bir lanet tableti bulundu. Heidelberg Üniversitesi araştırmacıları özel görüntüleme teknikleriyle tabletin üzerindeki Eski Yunanca yazıları ve Mısır büyü sembollerini deşifre etmeyi başardı.
KUZEY AVRUPA’DA SIRADIŞI KEŞİF
Arkeologlar kurşun tableti Hollanda’nın Heerlen kasaba meydanının altında yürüttükleri kazılarda ortaya çıkardı. Antik Roma askeri yerleşimi Coriovallum sınırlarında bulunan eserin üzerindeki yazılar bilim dünyasında şaşkınlık yarattı.
Kuzey Avrupa’da bugüne kadar keşfedilen lanet tabletlerinin neredeyse tamamı Latince yazılmasıyla biliniyor. Heerlen tabletinin Eski Yunanca kaleme alınması ve Mısır inanç sistemine ait büyü geleneklerini barındırması bölge için son derece nadir bir durum sayılıyor.
IŞIK TEKNİĞİ GİZEMİ AYDINLATTI
Zamanla aşınan ve okunamaz hale gelen tableti incelemek için yansıma dönüşümü görüntüleme adı verilen özel bir teknoloji kullanıldı. Farklı ışık açılarından çekilen fotoğrafları birleştiren bu yöntem sayesinde yüzeydeki silik yazılar tek tek görünür kılındı.
Boyutları 9.3’e 4.8 santimetre olan kurşun levhada üç ayrı karakter grubu ile üç sihirli sembol tespit edildi. İncelemelerde tabletin üzerinde ikisi Latin kökenli erkek, ikisi ise Yunan kökenli kadın olmak üzere toplam dört köleleştirilmiş kişinin adının geçtiği anlaşıldı.
İMPARATORLUĞUN KÜLTÜR AĞI
Araştırma ekibinin değerlendirmelerine göre adı geçen kadınlardan biri Roma Mısır’ından gelmiş olabilir. Bu kişinin Mısır’daki mistik büyü pratiklerine dair bilgisini göç ederken beraberinde taşıdığı tahmin ediliyor.
Antik dünyada insanlar mahkemede davalarında öne geçmek, ticarette, sporda ya da kişisel ilişkilerde rakiplerini alt etmek amacıyla bu tarz lanet tabletlerine başvuruyordu.
Eski Roma’da lanet tabletleri “defixiones” ya da “katadesmoi” adıyla anılırdı. Büyü sözleri ince kurşun levhalara kazınır, doğaüstü güçlerin dolaştığına inanılan yerlere gömülürdü.
Uzmanlar bu keşfin Roma İmparatorluğu sınırlarındaki kültürel etkileşimi, fikirlerin ve inançların bölgeler arasındaki akışını açıkça kanıtladığını vurguladı.
Sıradışı eserin önümüzdeki süreçte Heerlen Müzesi’nde sergilenmesi planlanıyor. Araştırmacılar dünya genelindeki bilim insanlarının inceleyebilmesi için kurşun tabletin üzerindeki yazıtın tamamını yakında yayımlayacak.
