Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Uzmanı Nergis Şimşek, ilk sigorta girişi 15 Eylül 1998 olan ve prim gün sayısı eksik bulunan EYT’li bir vatandaşın emeklilik formüllerini ve askerlik borçlanmasında dikkat edilmesi gereken kritik detayları Cumhuriyet gazetesinde paylaştı.
Şimşek, hem 4/a (SSK) hem de 4/b (Bağ-Kur) kapsamında hizmeti bulunan sigortalıların emeklilik statüsünün belirlenmesinde 2829 sayılı Kanun’un 8. maddesinin uygulandığını hatırlattı. Buna göre, sigortalının son 7 yıllık fiili hizmet süresi (2520 gün) içinde en fazla prim ödediği (en az 1260 gün) sigortalılık hali esas alınıyor.
15 Eylül 1998 sigorta başlangıcına göre statülere göre emeklilik koşulları şu şekilde değişiyor:
Son 3.5 yıl 4/a (SSK) kapsamında olmak şartıyla:
1. Yaş şartı aranmaksızın 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 5900 gün,
2. 60 yaş, en az 15 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3600 gün.
Son 3.5 yıl 4/b (Bağ-Kur) kapsamında olmak şartıyla:
1. Yaş şartı aranmaksızın 9000 gün,
2. 58 yaş ve en az 5400 gün. (Askerlik borçlanması Bağ-Kur emeklilik şartlarını değiştirmemektedir.)
Mevcut prim ödeme gün sayısı az olan sigortalılar için en erken emeklilik yolunun 4/a kapsamında 3600 günle mümkün olduğunu belirten SGK Uzmanı, eksik sürelerin tamamlanması konusunda şu uyarıda bulundu:
” Son 1260 gün 4/a kapsamında olmak şartıyla, 3600 günden eksik sürelerin bir kısmını 4/b kapsamında isteğe bağlı ödeyerek, askerlik borçlanması ve 4/a kapsamında çalışarak tamamlayabilir. Eksik günlerin primini ödeyerek hizmet kazanma şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır.”
İlk sigortalılık başlangıç tarihinden önce ifa edilen 1 yıl 6 aylık (540 gün) askerlik hizmetinin borçlanılması durumunda, sigorta başlangıç tarihi borçlanılan süre kadar geriye çekilerek 15 Mart 1997 olarak yeniden belirlenir. Bu durumda yaş şartı aranmayan birinci seçenekteki gerekli gün sayısı 5900’den 5825 güne düşer. Borçlanılan bu süreler 1997-1998 yıllarına mal edilerek gösterge ve aylık bağlama oranını doğrudan etkiler.
Borçlanma miktarının belirlenmesinde, borçlanmanın kazanç olarak mal edileceği geçmiş yıllardaki asgari ve azami kazanç oranları büyük önem taşıyor. 2026 yılında borçlanma talebinde bulunacaklar için bu oran 9 iken, geçmiş yıllarda çok daha düşüktü. Askerlik borçlanması günleri 1997 ve 1998 yıllarına mal edilecek bir sigortalı için tavan fiyattan ödeme yapmanın maaşı artırmayacağını belirten Nergis Şimşek, gerekçesini şöyle açıkladı:
“Sigortalı bugün askerlik borçlanmasını tavan kazanç üzerinden yapsa bile, aylık hesaplama işlemlerinde, borçlanılan süreler 1997 yılına mal edilirken en fazla o yıldaki asgari günlük kazancın 1.717 katı, 1998 yılında ise 1.643 katı kadar kazanç hesabı yapılarak dikkate alınacaktır.
Dolayısıyla yüksek borçlanma bedeli ödeyerek daha düşük aylık bağlanmasına neden olacaktır. Onun için babanızın askerlik borçlanmasını asgari günlük kazancın 1.6 katı üzerinden yapması daha az prim ödeyerek daha yüksek aylık bağlanmasına imkân verecektir.”
