Financial Times’ın (FT) ulaştığı bilgilere göre, Trump yönetimi yerli tedarik zincirini güvence altına alma çabasıyla şimdiye kadarki en büyük ve en tartışmalı hamlesini yaptı. Oklahoma merkezli USA Rare Earth şirketine sağlanan 1,6 milyar dolarlık finansman paketi Washington’ın madencilik sektörüne yönelik “agresif ve riskli” yaklaşımının son örneği oldu. Ancak bu dev yatırım, şirketin üretim kapasitesinden ziyade, yönetimle olan yakın bağları nedeniyle eleştiri oklarının hedefinde.
UZMANLARDAN SERT ELEŞTİRİ: “BUGÜNÜN SORUNUNU ÇÖZEMEZLER
Sektörün önde gelen isimleri, hükümetin seçtiği şirketlerin vaatlerini yerine getirip getiremeyeceği konusunda ciddi şüpheler taşıyor. FT’ye konuşan uzmanlar, USA Rare Earth gibi henüz yolun başındaki yapıların, ABD’nin acil çözüm bekleyen tedarik zinciri krizine merhem olamayacağını savunuyor.
Düşük verimlilik çıkmazı: Round Top madenindeki mineral konsantrasyonu uzmanlarca “istisnai derecede düşük” olarak nitelendiriliyor. Bu durum, üretimin rakiplerine göre çok daha pahalı ve teknik olarak zorlu olacağı anlamına geliyor.
Fizibilite eksikliği: 2019’da kurulan şirketin, bir madenin ekonomik olarak işletilip işletilemeyeceğini gösteren en temel belge olan “kesin fizibilite çalışmasını” hala tamamlamamış olması, yatırımın “kumar” olarak görülmesine yol açıyor.
DEMOKRATLAR AYAKTA: LUTNİCK BAĞLANTISI MERCEK ALTINDA
Haberin en can alıcı noktalarından birini, yatırımın etik boyutu oluşturuyor. Kongre’deki Demokratlar, hükümet desteği alan şirketlerin Trump yönetimine yakın isimlerle olan finansal bağlarını sorguluyor:
“Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in eski yatırım bankası Cantor Fitzgerald’ın, USA Rare Earth’ün halka arz ve fonlama süreçlerinde rol oynaması ‘kamu kaynaklarının kişisel çevreleri zenginleştirmek için kullanıldığı’ iddialarını güçlendiriyor.”
Senatör Elizabeth Warren liderliğindeki bir grup, Lutnick’e gönderdikleri mektupta bu durumun “ciddi endişe verici” olduğunu belirtti.
RİSKLİ STRATEJİ: “10 ŞİRKETE YATIR, BİRİ TUTSUN”
Eleştirilere rağmen Beyaz Saray, Çin karşısında “aşırı temkinli” olma lükslerinin bulunmadığını savunuyor. Piyasa analistleri, yönetimin bir “risk sermayesi” mantığıyla hareket ettiğini 10 şirkete yatırım yapıp birkaçı başarılı olsa bile bunun stratejik bir kazanım sayılacağını ifade ediyor. Ancak rakiplerin devlet destekli devasa Çinli şirketler olduğu bir ortamda bu “deneme-yanılma” yönteminin Amerikan vergi mükelleflerine maliyetinin ne olacağı sorusu yanıtsız kalıyor.
FINANCIAL TIMES: HAYATTA KALMA MÜCADELESİ
FT, haberin sonunda kritik bir gerçeğin altını çiziyor:
Batıdaki nadir toprak projelerinin çoğu, Çin’in fiyatları manipüle ederek piyasayı domine etmesi karşısında ayakta kalamıyor. Hükümetin nakit desteği kesildiğinde, USA Rare Earth ve benzeri “siyasi destekli” girişimlerin serbest piyasada ne kadar dayanabileceği belirsizliğini koruyor.
