İsrail’de zorunlu askerlik karşıtı protesto: 17 haredi gözaltına alındı

Tevrat okulu (Yeşiva) öğrencileri, askerlikten muaf tutulmalarına olanak tanıyan yasal düzenlemenin yapılamamasını ve kendilerine askerlik celbi gönderilmesini protesto etmek amacıyla bir araya geldi. Tel Aviv’deki Tel Hashomer ve Batı Kudüs’teki askere alım şubelerinin önünde toplanan gruplar, yolları trafiğe kapatarak ve yerlere uzanarak geçişleri engelledi.

Olay yerine sevk edilen İsrail polisi, göstericilere sert müdahalede bulundu. Yapılan resmi açıklamada:

Tel Hashomer: 15 kişi
Batı Kudüs: 2 kişi olmak üzere toplam 17 Haredi göstericinin gözaltına alındığı belirtildi.

HAREDİLERİN ASKERLİK KRİZİ NEDEN BÜYÜYOR?

İsrail’de 18 yaşını dolduran tüm vatandaşların zorunlu askerlik hizmetini yapması yasalarla zorunlu kılınsa da, Ultra-Ortodoks Yahudilerin bu uygulamadan muaf tutulması uzun süredir toplumsal ve siyasi bir kriz konusu.

Süreci tırmandıran temel gelişmeler şu şekilde özetlenebilir:

25 Haziran 2024 tarihinde İsrail Yüksek Mahkemesi, Haredilerin askerlikten muaf tutulmasının yasal bir dayanağının kalmadığına hükmetti.
Mahkeme kararı doğrultusunda hükümet, askerliğe uygun yaklaşık 80 bin Haredi erkeğe celp gönderme kararı aldı.

İsrail ordusu, ülke genelinde askerlikten kaçan veya celbi bekleyen kişi sayısının 71 bin olduğunu ve bu grubun yüzde 80’ini Haredilerin oluşturduğunu açıkladı.

SİYASİ İSTİKRARSIZLIĞA YOL AÇTI

Haredilerin askerlikten muaf tutulmasını sağlayacak yeni bir yasanın çıkarılamaması, mevcut koalisyon hükümetinde ciddi bir kırılmaya yol açtı. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Haredi koalisyon ortakları, yaşanan süreç sonrası hükümetten istifa ettiklerini duyurdu ve meclis oturumlarını boykot etmeye başladı.