Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Uzmanı Dilek Ete, MAK Haber yayınında emekli maaşları, seyyanen zam beklentileri ve sosyal güvenlik sistemindeki yapısal sorunlara ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Sadece en düşük emekli aylığının gündemde tutulmasını eleştiren Ete, bu durumun çalışanları kayıt dışı ekonomiye yönlendirdiğini vurguladı.
Sürekli olarak en düşük emekli maaşının tartışılmasının sistemin geneline zarar verdiğini belirten Ete, yatırılan prime ve çalışma süresine dayalı hakkaniyetli bir artışın şart olduğunu ifade etti.
Ete, “Diğer emekli aylıklarına da prim gününe, çalışma süresine ve yatırılan kazanca göre dişe dokunur bir artış yaparsanız, adil ve eşit bir düzenleme olursa insanlar o zaman sistemde kalır” diyerek mevcut politikaların kayıt dışı istihdamı körüklediğine dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2023 seçimleri öncesinde memurlara verdiği seyyanen zam sözünü hatırlatan Ete, yüzdelik zamların eridiğini ve bir anlam ifade etmediğini savundu.
Ete, seyyanen zammın maaşlara doğrudan eklenen kalıcı bir tutar olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Yüzde 5 veya yüzde 10 gibi oransal artışların hiçbir etkisi yok. İhtiyaç duyulan şey öncelikle bir seyyanen zamdır. Bu para maaşın üzerine eklenir ve sonraki oransal artışlar bu yeni rakam üzerinden yapılır. İktidar, oransal artışın memurda karşılığı olmayacağını bildiği için geçmişte seyyanen zam verdi. Şimdi aynı uygulamanın emekliler için de hayata geçirilmesi gerekiyor.”
Seyyanen zammın memur emeklilerine yansıtılmaması nedeniyle ciddi bir mağduriyet yaşandığını vurgulayan Ete, memurların ciddi gelir kaybı korkusuyla emeklilik dilekçesi vermekten kaçındığını söyledi.
Çalışırken 70-80 bin TL bandında maaş alan memurların, emekli olduklarında maaşlarının 30-35 bin TL’ye düşmesi nedeniyle “Seyyanen fark verilecek mi?” beklentisi içinde olduğunu aktardı.
Emekli maaşlarındaki hesaplama sistemine yönelik sert eleştirilerde bulunan Ete, AK Parti iktidarının “taban aylık” uygulamasını kaldırarak yerine “kök aylık” sistemini getirdiğini hatırlattı.
Ete, “Eğer o taban aylık uygulaması devam etseydi, en düşük memur maaşına göre belirlendiği için bugünkü rakamlarla 30-32 bin TL civarında bir emekli maaşı olacaktı. Ancak 2008’de 5510 sayılı kanunla sistemi değiştirip kök aylık gibi bir garabeti getirdiler” dedi.
İktidarın sosyal güvenlik politikalarını “popülist” olarak nitelendiren Ete, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) yasasını buna örnek gösterdi.
Ete, “Popülist olmasalar, ‘seçimi kaybetsem de getirmeyeceğim’ dedikleri EYT yasasını, oy kaybına yol açacağını gördükleri anda seçime yönelik olarak çıkarmazlardı. Sosyal Güvenlik Kurumu’nda vatandaşın aleyhine yapılan onlarca popülist değişiklik var” diyerek sözlerini tamamladı.
