ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan çatışmalar, küresel emtia piyasalarını sarsmaya devam ediyor. İran’ın en önemli kozlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nı tüm deniz trafiğine kapatması, petrol fiyatlarında keskin bir yükselişe yol açtı. Brent ham petrol vadeli işlemleri cuma günü önemli artışlar kaydederek 114 dolar eşiğini aştı.
PETROL FİYATLARI 114 DOLARI AŞTI
TSİ 19.37 itibarıyla Brent vadeli işlemleri yüzde 5,7 artışla 114,2 dolara yükselirken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrol vadeli işlemleri yüzde 6,18 artışla 100 doları aştı. 28 Şubat’ta başlayan ve halen devam eden İran’daki çatışmalar nedeniyle piyasa istikrarsızlığını koruyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA ARZ KRİZİ
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından fiilen kapatılması, günde yaklaşık 15 milyon varil büyüklüğünde bir arz şokuna yol açtı. ABD ve İsrail’in İran hedeflerine yönelik son saldırıları ile İran’ın Körfez bölgesindeki enerji altyapısına yönelik misilleme saldırıları, küresel emtia piyasalarını sarsmaya devam ediyor.
ŞUBAT SONUNDAN BU YANA YÜZDE 45 ARTIŞ
Şubat sonundan bu yana Brent ham petrol vadeli işlemleri yaklaşık yüzde 45 artarken, WTI yüzde 40 değer kazandı. Yatırımcılar, ABD’nin İran’daki enerji tesislerini hedef alması ve bölgedeki tanker trafiğinin neredeyse durması tehdidini “kalıcı bir arz kesintisi” olarak fiyatlandırırken, jeopolitik risk priminin zirveye ulaşması, petrol varil fiyatlarındaki keskin yükselişin arkasındaki ana itici güç oldu.
NE OLMUŞTU?
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a askeri saldırı başlatmış, İran da İsrail ile Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’deki ABD üslerine misillemelerde bulunmuştu. Çatışmaların başlamasıyla birlikte dünya petrol ticaretinin kritik noktalarından olan Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği durma noktasına gelmiş, İran daha sonra boğazı ABD ve İsrail bağlantılı gemilere kapattığını duyurmuştu.
