ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının sürdüğü mart ayı küresel çapta altının değer kaybına yol açtı. Güvenli liman altın geçmiş deneyimlerin aksine hareket etti ve altının ons fiyatı martta yüzde 11,5’e yakın geriledi.
Bu düşüş son 1 yılda fiyat yükselişiyle ortaya çıkan altın stokundaki yıllık değer artışını da geriletti. QNB ekonomistlerinin analizine göre şubat itibariyle son 1 yıllık dönemde altın stokundaki değer artış kazancı 325 milyar dolardan martta 97 milyar dolar azalarak 200 milyar dolar düzeyine geriledi.
YILLIK KAZANÇ 325 MİLYAR DOLARDAN 200 MİLYAR DOLARA GERİLEDİ
QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre:
Şubat itibarıyla yıllık değer artışı: 325 milyar dolar
Mart ayında yaşanan kayıp: 97 milyar dolar
Güncel yıllık kazanç: 200 milyar dolar
Bu gerilemeye rağmen, altın stokundaki yıllık kazanç hala ekonomide önemli bir büyüklüğe işaret ediyor.
TÜRKİYE’NİN ALTIN STOKU 4.300 TON SEVİYESİNDE
Analize göre Türkiye’de toplam altın stoku:
4.300 ton seviyesinde bulunuyor
Bu miktarın parasal karşılığı yaklaşık 667 milyar dolar
Şubat ayında bu stok 4.287 ton seviyesindeydi. 2024 ortalarından bu yana stok artışının yaklaşık 150 ton civarında yatay seyrettiği belirtiliyor.
TALEP ARTMASINA RAĞMEN STOK NEDEN SINIRLI ARTTI?
Son dönemde altına olan talebin arttığına dair haberler öne çıkarken, toplam stoktaki artışın sınırlı kalmasının birkaç nedeni bulunuyor:
Altın ithalatına getirilen sınırlamalar
Merkez Bankası’nın rezervlerinden yaptığı satışlar
Bu faktörlerin, artan talebe rağmen stok büyümesini sınırladığı ifade ediliyor.
MERKEZ BANKASI REZERVLERİNDE DÜŞÜŞ
Mart ayında:
TCMB’nin altın stoku 116,3 ton azalarak 434,1 tona geriledi
Hazine’nin altın stoku ise 3,2 ton düşüşle 23,8 tona indi
Ancak bu düşüşün tamamı satış kaynaklı değil.
Analize göre:
Yaklaşık 11,3 milyar dolarlık artış, altın/dolar swap işlemlerinden kaynaklandı
Bu durum, düşüşün yaklaşık üçte ikisinin swap işlemlerinden geldiğini gösteriyor
ALTIN KAZANCININ İÇ TALEBE ETKİSİ AZALDI
Altın fiyatlarındaki yükseliş, özellikle yurt içi yatırımcılar için önemli bir gelir etkisi yaratmıştı. Bu durumun iç talebi desteklediği daha önce yapılan çalışmalarda ortaya konmuştu.
Ancak mart ayındaki düşüşle birlikte:
Bu etkinin bir kısmı geri verildi
Yıllık kazanç hala GSYH’nin yüzde 12,1’i seviyesinde bulunuyor
ALTIN STOKU HESAPLAMASI NASIL YAPILIYOR?
Türkiye’de altın yatırımlarının önemli bir kısmı “yastık altı” olarak tutuluyor ve bu konuda resmi veri bulunmuyor. QNB ekonomistleri tahmini hesaplama için şu yöntemi kullanıyor:
TÜİK’in aylık altın ithalat ve ihracat verileri
Aylık ortalama altın fiyatları
Yurt içi altın üretim verileri
Bu verilerle net altın miktarı ton bazında hesaplanıyor.
Fiyat etkisini ölçmek için ise:
Aylık ortalama stok değeri belirleniyor
Bu değer, aylık fiyat değişimiyle çarpılarak değer değişimi hesaplanıyor
Mart ayı verilerinde bazı kalemler öncü verilere ve tahminlere dayanıyor.
