Normal şartlarda bu kadar derinlerde bulunan kayaların kırılarak deprem üretmemesi gerektiği düşünülüyor. Bu nedenle araştırmacılar, onlarca yıldır kaydedilen bu sıra dışı sarsıntıların nasıl meydana geldiğini hâlâ açıklayabilmiş değil. Yeni bulgular, Dünya’nın iç yapısına ilişkin mevcut teorilerin yeniden değerlendirilmesine yol açabilir.
50 YILLIK GİZEM YENİDEN İNCELENDİ
İlk dikkat çeken olay, 1979 yılında Utah’ın Randolph bölgesi yakınlarında meydana gelen 3,8 büyüklüğündeki deprem oldu. Yaklaşık 90 kilometre derinlikte gerçekleşen bu sarsıntı, dönemin bilim insanları tarafından büyük ölçüde ölçüm hatası olarak değerlendirildi. Çünkü bu kadar derinde deprem oluşabileceği düşünülmüyordu.
Utah Üniversitesi’nden Keith Koper liderliğindeki ekip, eski kayıtları yeniden inceleyerek Utah’ın kuzeyi ile Wyoming’in güneybatısında meydana gelen toplam dokuz depremin benzer özellikler taşıdığını belirledi. Araştırmacılar bu olayları “kıtasal manto depremleri” olarak tanımlıyor. Eylül 2025’te Maeser bölgesi yakınlarında meydana gelen 4,1 büyüklüğündeki deprem de aynı sınıfa dahil edildi.
BİLİM İNSANLARI NEDENİNİ HÂLÂ BİLMİYOR
Araştırmacılara göre bu depremler, sıcaklığın yaklaşık 700 derecenin üzerine çıktığı bir bölgede meydana geliyor. Bu koşullarda kayaların kırılmak yerine yavaş yavaş şekil değiştirmesi gerektiği kabul edildiğinden, depremlerin nasıl oluştuğu hâlâ gizemini koruyor.
Bilim insanları, Wyoming Kratonu adı verilen çok eski kaya kütlesinin çevresindeki manto hareketlerinin milyonlarca yıl boyunca gerilim biriktirmiş olabileceğini düşünüyor. Bulgular, The Seismic Record ve Geophysical Research Letters dergilerinde yayımlanan çalışmalarla bilim dünyasına sunuldu.
