Almanya’nın kuzeyinde yer alan Altmark bölgesinde, enerji şirketi Neptune Energy tarafından yürütülen çalışmalarda devasa ölçekte lityum rezervi tespit edildi. Eylül 2025’te uluslararası değerleme kuruluşu Sproule ERCE tarafından CIM/NI 43-101 standartlarına göre onaylanan raporda, bölgede 43 milyon ton lityum karbonat eşdeğeri (LCE) kaynak bulunduğu açıklandı. Yaklaşık 55 yıldır doğalgaz çıkarılan saha, bu keşifle birlikte elektrikli araç bataryaları ve enerji depolama sistemleri için kritik bir hammadde merkezine dönüştü.
ALMANYA’DAKİ LİTYUM KEŞFİNİN DETAYLARI NELER?
Bölgede 1969 yılından bu yana doğalgaz üretimi gerçekleştiren Neptune Energy, Altmark sahasında halihazırda Jeetze-L üretim lisansı ile Ağustos 2025’te portföyüne eklediği Milde AL, BL ve CL arama lisanslarına sahip bulunuyor. Sproule ERCE’nin uluslararası standartlardaki bağımsız değerlendirmesi, Altmark’ı küresel ölçekte bilinen en büyük tek lokasyonlu lityum yataklarından biri konumuna getirdi.
JEOLOJİK YAPISI HAKKINDA NE BİLİNİYOR?
Altmark’taki lityum kaynağı yüzeyde veya tuz düzlüklerinde değil, yerin 3 bin 200 ila 4 bin metre altındaki Rotliegend kumtaşı ve altındaki volkanik kaya katmanlarında hapsolmuş mineralize tuzlu suda yer alıyor. 86. EAGE Yıllık Konferansı’nda sunulan verilere göre, bu tuzlu su litre başına ortalama 375 miligram lityum konsantrasyonuna sahip.
Lityumun deniz suyu buharlaşmasından ziyade, milyonlarca yıl boyunca 120 santigrat derecenin üzerindeki sıcaklıklarda volkanik kırıntılı mika minerallerinin kimyasal olarak çözünmesiyle oluştuğu belirlendi. Ayrıca derinliklerdeki 120 dereceyi aşan yüksek jeotermal ısı, lityum çıkarımı sırasında jeotermal enerji üretimi potansiyeli de sunuyor.
DOĞRUDAN LİTYUM ÇIKARMA (DLE) TEKNOLOJİSİ NASIL ÇALIŞIYOR?
Neptune, Güney Amerika’daki geniş buharlaşma havuzlarına dayalı geleneksel yöntemler veya Avustralya’daki açık ocak madenciliği yerine Doğrudan Lityum Ekstraksiyonu (DLE) yöntemini kullanıyor. Bu yöntemde derinliklerden çekilen tuzlu sudan kimyasal işlemlerle lityum ayrıştırıldıktan sonra kalan sıvı tekrar yeraltı rezervuarına pompalanıyor.
Şirket, teknoloji firması Lilac ortaklığıyla Ağustos 2025’te tamamlanan ikinci pilot projede iyon değişimi tekniğini kullanarak pil sınıfı lityum karbonat üretti. Eylül 2025 ortasında başlatılan üçüncü pilot projede ise adsorpsiyon tabanlı farklı bir teknik test edilmeye başlandı. Şirketin “Boost: Yeni Enerji” stratejisi kapsamında, mevcut doğalgaz kuyuları ve boru hatları kullanılarak arazi tahribatının minimumda tutulması hedefleniyor.
AVRUPA’NIN STRATEJİK HEDEFLERİ VE DÜNYA LİTYUM ARZI AÇISINDAN NE ANLAMA GELİYOR?
Dünya lityum rezervlerinin yüzde 75’inden fazlası Şili, Arjantin ve Bolivya’dan oluşan “Lityum Üçgeni”nde yer alıyor. Ancak bu bölgelerdeki su kaynaklarının tükenmesi ve çevresel etkiler eleştirilere yol açıyor. Günümüzde lityum ihtiyacının neredeyse tamamını ithalatla karşılayan Avrupa Birliği, 2023 yılında kabul ettiği Kritik Hammaddeler Yasası ile 2030 yılına kadar stratejik mineral tüketiminin en az yüzde 10’unu iç kaynaklardan temin etmeyi hedefliyor. Altmark sahası, kapalı devre üretim modeli ve mevcut altyapısıyla AB’nin bu hedefine doğrudan katkı sağlayabilecek bir konumda değerlendiriliyor.
TİCARİ ÜRETİM ÖNCESİ HANGİ YASAL ADIMLAR KALDI?
Saha henüz ticari üretim aşamasına geçmedi. Devam eden pilot testlerin ardından yeraltı suyu etkileri, sıvı atık bertarafı ve saha yönetimini kapsayan çevresel izin süreçleri için bir gösteri tesisi kurulacak. Alman düzenleyici kurumların onayının ardından entegre tesisin kurulumuna geçilecek. Şirket, nihai üretim takviminin adsorpsiyon pilot testlerinin sonuçlarına ve resmi izin süreçlerine bağlı olduğunu bildirdi.
