Çin’in Sincan bölgesindeki Hoxtolgay yakınlarında yürütülen çalışmalarda, Orta Devoniyen dönemine ait 385 milyon yıllık 241 adet mikroskobik kehribar parçası tespit edildi. Nanjing Jeoloji ve Paleontoloji Enstitüsü’nden Dr. Cihang Luo liderliğindeki ekibin Science Advances dergisinde yayımlanan araştırması, reçine üretiminin tohumlu bitkilerin ortaya çıkışından çok daha önce var olduğunu kanıtladı.
DÜNYANIN EN ESKİ KEHRİBARI NASIL BULUNDU?
Yaklaşık 10 kilogramlık kömür örneği içinden ultraviyole ışık taramasıyla tespit edilen 0,1 ile 1,5 milimetre boyutlarındaki parçalar, parlak mavi ışıma vermeleri sayesinde ayırt edildi. Mikroskop altında elle toplanan yarı saydam parçacıkların kimyasal yapısı incelemeye alındı.
Gaz kromatografisi ve kütle spektrometresi yöntemleriyle yapılan analizler, mikroskobik damlaların modern kozalaklı ağaç reçineleriyle benzer kimyasal parmak izine sahip olduğunu doğruladı. Bu keşif, 320 milyon yıl öncesine ait olan bir önceki en eski kehribar rekorunu 65 milyon yıl geriye taşıdı.
TOHUMLU BİTKİLER YOKKEN REÇİNE NASIL ÜRETİLDİ?
Tohumlu bitkilerin henüz evrimleşmediği bir döneme ait olan bu veriler, bilim dünyasında reçineyi üreten ilk bitki türlerine dair yeni tartışmalar başlattı. Tohumlu bitkiler ilk olarak 372 ila 359 milyon yıl önce ortaya çıkarken, fosillerin bulunduğu tabakadaki tohumsuz damarlı bitkiler (progymnospermler) veya dev likopsit ağaçları ana kaynak adayları arasında gösteriliyor.
Kimyasal benzerlikler, karmaşık reçine sentezleme mekanizmasının evrimsel süreçte tohumlu bitkilerden çok daha önce tohumsuz bitki soylarında geliştiğini gösteriyor.
BÖCEKLER YOKKEN BİTKİLER NEDEN REÇİNE ÜRETİYORDU?
Modern bitkilerin reçineyi çoğunlukla böcek otçulluğuna karşı bir savunma mekanizması olarak salgıladığı bilinse de, Devoniyen döneminde bitkilerle beslenen gelişmiş böcek türlerinin bulunmadığı kaydedildi.
Araştırmacılar, ilk reçine üretiminin mantar enfeksiyonları, yara kapatma ihtiyacı ve artan orman yangınlarına karşı bir koruma mekanizması olarak ortaya çıktığını değerlendiriyor.
