Çocukluk ve gençlik yıllarında severek tüketilen gazozlar, spor içecekleri ve hatta tamamen “sağlıklı” olduğu düşünülen meyve suları, ilerleyen yaşlarda ciddi birer sağlık tehdidine dönüşebiliyor. Toronto Üniversitesi tarafından yürütülen ve tıp dünyasının saygın yayınlarından Circulation dergisinde yayımlanan 25 yıllık dev bir araştırma, erken yaşlardaki beslenme alışkanlıklarının yetişkinlikteki kalp ve damar sağlığını doğrudan şekillendirdiğini gözler önüne serdi. Araştırmanın başyazarı Vasanti Malik, yüksek tansiyonun artık sadece ileri yaşların sorunu olmadığına dikkat çekerek, çocuklarda ve gençlerde bu sorunun giderek tırmandığını vurguluyor. Malik’e göre çözüm net: Doğru beslenme alışkanlıkları henüz çocuk tezgahındayken kazanılmalı.
GÜNLÜK TÜKETİM SİNSİ RİSKİ BERABERİNE GETİRİYOR
25 binden fazla katılımcının çeyrek asır boyunca izlendiği araştırmanın sonuçları oldukça çarpıcı veriler içeriyor. Günde iki veya daha fazla şekerli içecek tüketenlerin, haftada üçten az tüketenlere kıyasla yetişkinlikte yüksek tansiyon hastası olma riski yüzde 52 daha fazla çıkıyor. Üstelik tehlike sadece gazozlarla sınırlı değil. Günde sadece bir kutu gazoz içmek tansiyon riskini yüzde 23 artırırken, sağlıklı imajıyla pazarlanan spor içeceklerinin her gün tüketimi bu riski yüzde 36’ya fırlatıyor.
Madalyonun diğer yüzünde ise kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi olan meyve suları var. Günde bir buçuk bardaktan fazla meyve suyu içenlerde risk yüzde 35 artarken, her gün içilen portakal suyu tek başına yüzde 20’lik bir risk artışıyla ilişkilendiriliyor. İlginç bir şekilde, elma suyunda benzer bir tehlike saptanmadı. Amerikan Kalp Derneği’nden Kardiyolog Amit Khera, bu çalışmanın en büyük uyarısının “meyve sularının sanıldığı kadar masum olmadığı” gerçeği olduğunu belirtiyor. Khera ayrıca, araştırmanın ağırlıklı olarak beyaz Amerikalılar üzerinde yapıldığını, şekerli içecek tüketiminin daha yoğun olduğu farklı toplumlarda bu tehlikenin çok daha yüksek boyutlara ulaşabileceğini ekliyor.
ÇÖZÜM KATI KURALLAR DEĞİL KÜÇÜK DEĞİŞİKLİKLER
Peki, bu sinsi riskten kaçınmak için ne yapmalı? Araştırmacılar, beslenme düzeninde yapılacak küçük ve zahmetsiz değişikliklerin bile gelecekte hayat kurtarabileceğini belirtiyor. Örneğin, günde bir şekerli içecek yerine taze meyve yemek tansiyon riskini yüzde 22, meyve suyu yerine meyvenin kendisini tercih etmek ise yüzde 19 azaltıyor. Şekerli içecekleri su veya sütle takas etmek de gelecekteki tansiyon riskini yüzde 13 aşağı çekiyor. Uzmanlar, sıvı olarak tüketilen meyvelerin lif oranını kaybettiği için vücutta ani şeker yüklemesine yol açtığını hatırlatıyor. Bu nedenle sıvı tüketiminde önceliğin her zaman su olması, meyve sularının ise illa tüketilecekse mutlaka yüzde 100 doğal ve porsiyon kontrolüne dikkat edilerek içilmesi öneriliyor.
