Japonya’nın Okinawa kentinde hayata geçirilen Yanbaru tesisi, enerji depolamak için alışılmışın dışında bir yöntem kullandı. Okyanusu alt rezervuar olarak kullanan sistemde, deniz suyu tam 150 metre yükseğe pompalanarak yapay bir gölde depolandı. Teknik açıdan başarılı bulunan proje, ticari olarak sürdürülebilir olmadığı gerekçesiyle 2016 yılında tamamen söküldü.
OKYANUSTAN ZİRVEYE 564 BİN METREKÜP SU TAŞINDI
Yanbaru tesisinde pompalar, deniz suyunu okyanustan yaklaşık 150 metre yüksekte bulunan yapay rezervuara taşıdı. Sekizgen biçimindeki göl, 564 bin metreküp tuzlu su depolama kapasitesine sahipti.
Elektrik talebinin düşük olduğu saatlerde su yukarı pompalanırken, talebin arttığı dönemlerde rezervuardaki su aşağı bırakılıyor, türbinden geçen su elektrik üreterek yeniden okyanusa dönüyordu.
ENERJİ SUYUN YÜKSEKLİĞİNDE DEPOLANDI
Yanbaru, klasik bataryalar gibi kimyasal depolama yapmıyordu. Sistem, enerjiyi yüksek konumda depolanan su sayesinde saklıyordu.
Rezervuardan aşağı inen suyun oluşturduğu akış, yerçekiminin de etkisiyle türbini çalıştırıyor ve tesisin 30 megavata kadar elektrik üretmesini sağlıyordu.
Bu yöntem yeni enerji üretmek yerine, elektriğin kullanım zamanını değiştirmeyi amaçlıyordu. Düşük talep döneminde harcanan enerji, daha sonra ihtiyaç anında geri kazanılabiliyordu.
SEKİZGEN GÖL DİKKAT ÇEKİYOR
Tesisin en dikkat çekici bölümü, Okinawa’nın ormanlık alanının zirvesine inşa edilen sekizgen rezervuardı.
Yukarıdan bakıldığında dev bir tuz gölü görünümündeki yapı, okyanustan taşınan 564 bin metreküp deniz suyunu depolayacak şekilde tasarlandı.
EN BÜYÜK MÜCADELE TUZLU SUYLA OLDU
Sistemin en önemli teknik sorunlarından biri deniz suyunun neden olduğu korozyondu. Tuz, metal parçaların aşınmasını hızlandırırken, midye ve diğer deniz canlıları da boruların içinde birikerek su akışını engelleyebiliyordu.
Bu nedenle türbinler ve borular tuzlu suya dayanıklı malzemelerden üretildi. Ayrıca deniz canlılarının oluşturabileceği sorunları azaltacak koruma sistemleri kullanıldı.
SIZINTIYA KARŞI ÖZEL GÜVENLİK SİSTEMİ KURULDU
Japon İnşaat Mühendisleri Derneği’nin aktardığı bilgilere göre rezervuarın tabanına su geçirmez özel bir kaplama yerleştirildi.
Bu kaplama, tuzlu suyun toprağa sızmasını ve çevredeki kıyı ormanına zarar vermesini önlemek amacıyla tasarlandı.
Sistem ayrıca olası sızıntıları tespit edebiliyor, kaçak tespit edilmesi halinde su yeniden rezervuara yönlendirilebiliyordu.
ÇALIŞTI AMA EKONOMİK BULUNMADI
Yanbaru tesisi teknik olarak başarılı şekilde çalışmasına rağmen, Okinawa’daki elektrik depolama ihtiyacının tesisin yüksek bakım maliyetlerini karşılayacak düzeyde olmaması nedeniyle ticari olarak uygulanabilir görülmedi.
Korozyonla mücadele, düzenli denetimler, sızıntı kontrolü ve bakım maliyetleri projenin sürdürülebilirliğini zorlaştırdı.
2016’DA TAMAMEN SÖKÜLDÜ
Yanbaru tesisi, kalıcı bir enerji santrali olarak değil, mühendislik deneyi olarak inşa edildi. Proje kapsamında deniz suyunun 150 metre yükseğe pompalanabileceği, büyük miktarda suyun güvenli şekilde depolanabileceği ve bu yöntemle 30 megavata kadar elektrik üretilebileceği gösterildi.
Ancak ticari açıdan sürdürülebilir bulunmayan tesis, 2016 yılında tamamen sökülerek faaliyetine son verdi. Deney, deniz suyuyla çalışan enerji depolama sistemlerinin teknik olarak mümkün olduğunu, ancak ekonomik koşulların da en az mühendislik kadar belirleyici olduğunu ortaya koydu.
