12 maddelik Çerçeve Yasa’da neler var, Terörsüz Türkiye Yasası maddeleri tam olarak ne içeriyor?

Terörsüz Türkiye sürecinin yasal zeminini oluşturmak amacıyla hazırlanan ve kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak bilinen düzenleme TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. 

“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” adıyla hazırlanan 12 maddelik düzenleme, PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdirilmesi ve silahların teslim edilmesi halinde uygulanacak hukuki mekanizmaları belirliyor. Yasanın hükümlerinin fiilen uygulanabilmesi için PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin MGK tarafından teyit edilmesi gerekiyor. Peki, Terörsüz Türkiye Çerçeve Yasası kimleri kapsıyor, hangi suçlar kapsam dışında bırakılıyor? İşte 12 maddelik düzenlemenin ayrıntıları…

TERÖRSÜZ TÜRKİYE ÇERÇEVE YASASI NEDİR?

Kamuoyunda “Terörsüz Türkiye Çerçeve Yasası” olarak adlandırılan düzenlemenin resmi adı “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun”.

Toplam 12 maddeden oluşan düzenleme, Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki çerçevesini belirlemeyi ve belirli şartların gerçekleşmesi halinde uygulanacak hukuki adımları düzenliyor.

Kanunun uygulanması, PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdirildiğinin ve silah, mühimmat ile diğer malzemelerin teslim edildiğinin tespit edilmesine ve bu durumun MGK kararıyla teyit edilmesine bağlanıyor. MGK tarafından yapılan tespitin ardından kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla kanunda öngörülen mekanizmaların devreye girmesi öngörülüyor.

Düzenleme; soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi, mahkumiyetlerin infazının ertelenmesi, silah ve malzeme teslimi, uygulamanın takibi ve başvuru süreci gibi başlıklarda hükümler içeriyor.

TERÖRSÜZ TÜRKİYE ÇERÇEVE YASASI KİMLERİ KAPSIYOR?

Düzenleme, belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde PKK/KCK terör örgütüne üye olma, örgüte yardım etme ve örgüt propagandası yapma gibi kanun kapsamında değerlendirilen suçları işleyen kişiler bakımından bazı hukuki sonuçlar doğuruyor.

Ancak tüm suçlar düzenlemenin kapsamına alınmıyor. Özellikle örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile kanunda belirtilen bazı müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar kapsam dışında tutuluyor.

Bu nedenle yasadan yararlanma koşulları değerlendirilirken işlenen suçun niteliği, öngörülen ceza ve suçun işlendiği tarih birlikte dikkate alınacak.

TERÖRSÜZ TÜRKİYE ÇERÇEVE YASASI’NIN 12 MADDESİ

1. MADDE: AMAÇ VE KAPSAM

İlk maddede kanunun amacı ve kapsamı belirleniyor.

Düzenlemenin uygulanabilmesi, PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdirildiğinin ve silah ve mühimmatın teslim edildiğinin tespit edilmesine bağlanıyor. Bu tespitin MGK kararıyla teyit edilmesi gerekiyor.

2. MADDE: TANIMLAR

Kanunda yer alan “örgüt” ve “kurul” ifadelerinin kapsamı belirleniyor.

Komisyon aşamasında maddede değişiklik yapılarak “PKK/KCK terör örgütünü ve bağlı bütün oluşumlarını” ifadesi, “PKK/KCK terör örgütünü ve bununla bağlantılı her türlü oluşumlarını” şeklinde düzenlendi.

3. MADDE: SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALARIN ERTELENMESİ

Belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde bazı soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin hükümler getiriliyor.

Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası veya müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren bazı suçlarda ise 10 yıl erteleme öngörülüyor.

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren bazı suçlar düzenlemenin dışında bırakılıyor.

4. MADDE: KORUMA TEDBİRLERİ VE KANUN YOLU İNCELEMESİ

Erteleme kapsamına giren suçlar nedeniyle uygulanmış tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirlerinin yeniden değerlendirilmesine ilişkin hükümler düzenleniyor.

Ayrıca istinaf veya temyiz aşamasında bulunan dosyalar bakımından da uygulanacak usuller belirleniyor.

5. MADDE: ERTELEME KARARLARI VE YENİDEN SUÇ İŞLENMESİ

Erteleme kararlarının özel bir sisteme kaydedilmesi öngörülüyor.

Erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararının kaldırılması ve soruşturma veya kovuşturmaya devam edilmesi düzenleniyor.

Belirlenen sürenin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde ise ilgili dosyalar bakımından kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilmesi öngörülüyor.

6. MADDE: MAHKUMİYET HÜKÜMLERİNİN İNFAZININ ERTELENMESİ

Kanun kapsamına giren bazı suçlardan verilen mahkumiyetlerin infazının ertelenmesine ilişkin hükümler getiriliyor.

Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olanlar için 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında ise 10 yıllık erteleme mekanizması öngörülüyor.

Kasten öldürme suçu nedeniyle mahkum olanlar ile kanunda belirtilen tarihten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren bazı suçlardan hüküm giyenler bu düzenlemenin dışında tutuluyor.

7. MADDE: TAKİP, KOORDİNASYON VE UYGULAMA

Kanun kapsamındaki uygulamaların takip ve koordinasyonu için Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında bir kurul oluşturulması öngörülüyor.

Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile ilgili üst düzey kamu görevlilerinin yer alması düzenleniyor.

Bunun yanında TBMM Başkanlığınca, kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek amacıyla bir İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor.

8. MADDE: SİLAH VE MALZEME TESLİMİ

Örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdikleri veya beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemelerin kayıt altına alınmasına ilişkin hükümler yer alıyor.

Uygulamaya ilişkin usul ve esasların İçişleri ve Milli Savunma bakanlıklarınca belirlenmesi öngörülüyor.

9. MADDE: SÜRE

Kanunda öngörülen mekanizmalardan yararlanmak isteyen kişilerin, gerekli şartların oluşmasının ardından 6 ay içerisinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı olarak başvurması gerekiyor.

10. MADDE: GÖREV VE SORUMLULUK

Kanun kapsamında görev verilen kamu kurum ve kuruluşlarının sorumlulukları düzenleniyor.

Ayrıca kanun kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin, bu görevleri nedeniyle karşılaşabileceği hukuki, idari veya cezai sorumluluğa ilişkin özel hükümler getiriliyor.

11. MADDE: YÜRÜRLÜK

Kanunun yürürlüğe girmesine ilişkin hüküm düzenleniyor.

Buna göre kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

12. MADDE: YÜRÜTME

Kanunun uygulanmasından Cumhurbaşkanı sorumlu olacak.

Böylece 12 maddelik düzenlemenin yürütme hükmü belirlenmiş oluyor.

YASA NE ZAMAN UYGULANACAK?

Çerçeve Yasa’nın kabul edilmesi, düzenlemede yer alan tüm hükümlerin otomatik olarak uygulanacağı anlamına gelmiyor.

Yasanın uygulanması için öncelikle PKK/KCK’nın fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin tespit edilmesi, ardından bu durumun MGK tarafından teyit edilmesi gerekiyor.

Bu aşamanın tamamlanmasının ardından kanunda düzenlenen soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemesi gibi mekanizmalar belirlenen şartlar çerçevesinde uygulanabilecek.

Yasadan yararlanmak isteyenler için ise şartların oluşmasından itibaren 6 aylık başvuru süresi bulunuyor.