60 yıldır kesintisiz çalışıyordu: Dev barajın geleceği tehlikeye girdi

İsviçre Alpleri’nde 35 buzulla beslenen ve 15 milyon ton ağırlığıyla dünyanın en büyük yapılarından biri olan Grande Dixence Barajı, iklim değişikliği nedeniyle küresel erimenin yarattığı su krizi tehdidiyle karşı karşıya kaldı.

Yapımına 1951 yılında başlanan ve tam 10 yılda tamamlanarak 1961 yılında faaliyete geçen devasa baraj, 285 metre yüksekliğiyle dikkat çekiyor. 700 metre uzunluğundaki yapı, devasa yüksekliğiyle bilinen Itaipu Barajı’ndan 89 metre daha yüksek bir mimariye sahip.

İnşaatında 5,96 milyon metreküp beton kullanılan bu dev tesis, 200 metre taban beton kalınlığı ve yine 200 metre derinliğe inen temel enjeksiyon perdesiyle betonun kendi ağırlığını su basıncına karşı direnç olarak kullanıyor.

DAĞLARIN ALTINDA 100 KİLOMETRELİK TÜNEL

Sistemin arkasında insan aklını zorlayan dev bir mühendislik ağı yatıyor. Tesis, 2 bin 400 metre irtifada kurulan 24 kilometrelik ana hat dâhil, dağların altındaki 100 kilometreden fazla yeraltı tünel ağıyla su topluyor.

Ayrıca 420 kilometrekarelik devasa su toplama alanında yer alan 35 buzul, 75 su alma yapısı ve 5 pompalama istasyonu yardımıyla sular doğrudan Lake Dix rezervuarına aktarılıyor. Toplanan su yıllık ortalama 500 milyon metreküp seviyesine ulaşıyor.

İÇİNDE 32 KİLOMETRELİK GİZLİ ŞEHRİ BARINDIRIYOR

Tam 400 milyon metreküp depolama kapasitesi bulunan baraj gövdesi dışarıdan yekpare bir beton blok gibi görünse de içi adeta labirentlerle dolu. Barajın içinde sızmaları, kaya hareketlerini ve su basıncını anlık izleyen teknik ekipler için kurulmuş 32 kilometrelik bir denetim tüneli ve galeri ağı bulunuyor.

BUZULLAR ERİYOR TEHLİKE BÜYÜYOR

Yaklaşık 60 yılı aşkın süredir kesintisiz esnek üretim yapan tesis, elektrik sisteminin yüksek talep dönemlerine hızla yanıt veriyor. Ancak küresel ısınma nedeniyle eriyerek hızla çekilen Alpler’deki buzullar, kısa vadede su akışını artırsa da uzun vadede bu dev rezervuarın su tedariğini ve geleceğini ciddi şekilde tehlikeye sokuyor.