ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), salı günü yaptığı açıklamayla ülke dışında üretilen “gelişmiş robotik cihazları” Kapsamlı Liste’ye (Covered List) dahil etti.
ABD hükümetinin ulusal güvenlik açısından “kabul edilemez risk” oluşturduğunu belirttiği iletişim ekipmanı ve hizmetlerinin yer aldığı bu liste, ilgili ürünlerin FCC ekipman onayını almasını engelliyor.
ABD’de ithal edilen veya satılan çoğu elektronik cihaz için zorunlu olan bu onayın verilmemesi, yabancı üretimli gelişmiş robotik sistemlerin ülkeye girişini ve satışını hukuken imkansız hale getiriyor.
FCC’nin duyurusunda insansı (humanoid) ve dört bacaklı robotlar özel olarak vurgulanırken, XPENG’in IRON adlı insansı robotu ile Unitree’nin Go2 Pro model robot köpeği gibi teknolojilerin yasaklandığı netleşti.
Fox Business’ın haberine göre, bununla birlikte, Ulusal Güvenlik Kararı çerçevesinde belirlenen “gelişmiş robotik cihaz” tanımı; hareket etme, engel aşma, yön bulma, uzaktan veya sensör verileriyle çalışma, en az 200 kbps ağ bağlantısı sunma ve bağımsız navigasyon yazılımına sahip olma kriterlerini içeriyor.
Bu nitelikler nedeniyle Roborock, Ecovacs, Dreame ve Samsung gibi markaların ürettiği akıllı robot süpürgeler de yasağın kapsamına girdi. Konuya ilişkin The Verge’e açıklamada bulunan FCC yetkilileri, robot süpürgelerin de söz konusu düzenlemeye dahil edildiğini doğruladı. Karar sonrası ulaşılmaya çalışılan firmalardan yalnızca Roborock yanıt verirken, şirket yorum yapmaktan kaçındı.
ULUSAL GÜVENLİK KARARI GEREKÇELERİ VE İHLAL ÖRNEKLERİ
Ulusal Güvenlik Kararı’nda, ABD hükümetinin endişelerini örneklendirmek adına robot süpürgeleri içeren bir olaya da dikkat çekildi. Yılın başlarında bir yazılım mühendisinin DJI Romo model robot süpürgesini sızma testi kapsamında erişime açarak dünya genelindeki binlerce cihazın video, ses ve harita verilerine ulaştığı hatırlatıldı.
ABD hükümetinin halihazırda “Çin askeri şirketi” olarak sınıflandırdığı DJI cihazları bir süredir ülkede yasaklı bulunuyordu. Güvenlik açıkları yalnızca yabancı cihazlara özgü olmasa ve Amazon, Meta ile Uber gibi ABD merkezli şirketler de benzer sorunlar yaşasa da ABD yönetimi, yabancı teknolojilerdeki bu tür açıkları doğrudan bir ulusal güvenlik tehdidi olarak değerlendiriyor.
Kararda, ağa bağlı gelişmiş robotik sistemlerin verileri manipüle etme riskine işaret edilerek yabancı cihazlara dayanmanın tedarik zinciri ve siber güvenlik açıkları yarattığı ifade ediliyor.
MEVCUT KULLANICILAR ETKİLENMEYECEK
Alınan karar, ABD’deki mevcut robot süpürge sahiplerini doğrudan etkilemiyor. FCC açıklamasına göre tüketiciler ellerinde bulunan cihazları kullanmaya devam edebilecek.
Yasak, daha önce onay almış modellerin lisanslarını iptal etmediği için halihazırda piyasada satılmakta olan onaylı modellerin alım satımı sürecek. Ancak henüz FCC onayı almamış yeni modeller ülkeye giremeyeceğinden tüketicilerin yeni nesil teknoloji seçenekleri kısıtlanmış olacak.
Küresel robot süpürge pazarının yaklaşık yüzde 70’ini elinde tutan en büyük beş üreticinin Çin merkezli olması, ABD iç pazarındaki ürün arzını doğrudan etkiliyor. ABD merkezli iRobot firması ise geçen yıl iflas başvurusunda bulunarak Çinli robotik şirketi Picea tarafından satın alınmıştı.
Savaş Bakanlığı (DOW) ve İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), ulusal güvenlik değerlendirmesi yaparak yasaktan muafiyet tanıma yetkisine sahip olsa da mevcut durumda açıklanmış bir muafiyet bulunmuyor. FCC, bu karardan önce de ulusal güvenlik tehdidi gerekçesiyle TP-Link, ASUS ve Netgear gibi markaların ülke dışında üretilen tüketici tipi Wi-Fi yönlendiricilerini yasaklamıştı.
