Airbnb ve Booking için yeni dönem: Türkiye’de faaliyet şartları değişiyor
AK Parti’nin sunduğu kanun teklifiyle Airbnb ve Booking gibi yabancı platformlara Türkiye’de faaliyet için izin şartı getiriliyor. Komisyona yüzde 17 sınırı konulurken, kurallara uymayanlara erişim engeli geliyor.
AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, TBMM Başkanlığına sunuldu. Düzenlemeyle, yurt dışında yerleşik Airbnb ve Booking gibi yabancı dijital platformların Türkiye’deki faaliyetlerine ilişkin usul, esas ve yükümlülüklerin belirlenmesi amaçlanıyor.
Teklife göre, yabancı platformların Türkiye’de hizmet sunabilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından “izin belgesi” alması zorunlu olacak. Geçerlilik süresi 2 yıl olarak belirlenen ve devredilemeyen izin belgesinin ilk bedeli 5 milyon TL olacak. Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. Cumhurbaşkanı ise söz konusu bedeli 2 katına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkili olacak.
TÜRKİYE TEMSİLCİSİ VE ŞEFFAFLIK ŞARTI
Platformların izin belgesi alabilmesi için Dijital Hizmet Vergisi mükellefi olması, vergi borcunun bulunmaması ve Türkiye’de tebligata esas bir adres göstermesi gerekecek. Temsilcinin tüzel kişi olması halinde, Türk Ticaret Kanunu’na göre kurulmuş bir sermaye şirketi olması ve yetkililerinden en az birinin Türk vatandaşı ve Türkiye’de mukim bulunması şartı aranacak. Gerçek kişi temsilciler için de Türk vatandaşı ve Türkiye’de mukim olma zorunluluğu getirilecek.
İzin belgesi alan platformlar, Bakanlıktan turizm belgeli işletmeler ile izin belgeli kiralık konutların yanı sıra elektronik uçak bileti satışlarını doğrudan gerçekleştirebilecek. Bunun dışındaki seyahat acenteliği hizmetleri yalnızca yetkili acenteler, araç kiralama hizmetleri ise yetkili işletmeler aracılığıyla sunulabilecek. Platformlar, doğrudan gerçekleştirdikleri uçak, konaklama ve bağlantılı hizmetleri içeren paket satışları yapamayacak. Ayrıca münhasıran Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri yetkili olacak.
KOMİSYON ORANINA YÜZDE 17 SINIRI
Teklif, kullanıcı hakları ile yerel işletmeleri korumak amacıyla çeşitli sınırlamalar getiriyor. Platformlar, sundukları hizmetler karşılığında satış bedeli üzerinden KDV hariç en fazla yüzde 17 oranında komisyon veya hizmet bedeli alabilecek. İlan veren işletmeler kampanyalı satış yapmaya zorlanamayacak, fiyat kısıtlaması getirilemeyecek ve herhangi bir nesnel ölçüt olmaksızın işletmeler sıralamada geriye düşürülemeyecek.
Platformlar, konaklama ve kiralık konut ilanlarında Bakanlıkça belirlenen doğrulama belge numaralarına yer vermek zorunda olacak. Ayrıca Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına (TGA), Dijital Hizmet Vergisi matrahı üzerinden on binde 7,5 oranında turizm payı ödeyecek.
AĞIR YAPTIRIMLAR VE ERİŞİM ENGELİ KARARI
Yükümlülüklere uyulmaması halinde kademeli ve ağır idari para cezaları uygulanacak.
Yetkisiz işletmeler üzerinden hizmet sunulması halinde 200 bin TL idari para cezası verilecek.
Bilgi ve belge değişikliklerinin 15 gün içinde bildirilmemesi veya eksik belge sunulması halinde 200 bin TL ceza uygulanacak. İhlalin tekrarlanması durumunda ise izin belgesi iptal edilecek.
Satış fiyatı üzerinden yüzde 17’lik komisyon sınırının aşılması veya haksız bedel alınması halinde, haksız kazancın 10 katı tutarında ceza kesilecek.
Haksız şekilde sıralamada geriye düşürme veya ilan kısıtlama durumlarında 500 bin TL ceza uygulanacak. Aynı yıl içinde ihlalin 3’üncü kez tespit edilmesi halinde izin belgesi iptal edilecek.
Müşteriye vaat edilen hizmetin eksik sunulması veya hiç verilmemesi halinde sözleşme başına 50 bin TL ile 100 bin TL arasında ceza kesilecek.
Ülke yararına aykırı, kamu güvenini sarsıcı veya turizmi baltalayıcı faaliyetlerde bulunanların izin belgeleri doğrudan iptal edilecek. Bu platformlar 6 ay boyunca yeniden izin belgesi alamayacak.
Bakanlıktan izin belgesi almadan faaliyet gösteren, belgesi iptal edilen veya izin süresi sona eren platformlar hakkında Bakanlıkça erişim engelleme kararı verilecek. Bu karar 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulacak ve hâkim 48 saat içinde kararını açıklayacak.
Halihazırda Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde Bakanlığa başvurarak izin belgesi alması gerekecek. Başvuruda bulunmayan veya başvurusu reddedilen platformlar hakkında doğrudan erişim engeli yaptırımı uygulanacak.
