Çözüm sürecinin Çerçeve Yasası, sorular ve endişelerle genel kurulda kabul edildi: Süreç sorulara ve endişelere kaldı

Yeni çözüm süreci kapsamında teröristlerin silah bırakmasına yönelik Çerçeve Yasa, TBMM Genel Kurulu’nda 467 oyla kabul edildi. YENİ Parti teklifin görüşmeleri sırasında demokratikleşme vurgusunu yinelerken İYİ Parti de iktidara “Milletin bilmediği hangi siyasi taahhütlerin karşılığında bu kanunu çıkarıyorsunuz? Amaç iktidarda kalmak, yeniden seçilebilmek mi? PKK ve KCK’nın fiilî varlığının sona erdiği hangi objektif ölçütlerle belirlenecektir? Irak’ta, Suriye’de farklı isimler altında faaliyet gösteren bağlantılı yapılanmalar devam ederken hangi şart gerçekleştiğinde ‘Örgüt sona ermiştir’ diyeceksiniz? Narkoterör örgütünün mal varlığına ne olacağı konusundaki plan nedir?” gibi sorular yöneltti.

AKP’li milletvekillerinin de kendi imzaladıkları teklifle ilgili “Vatandaşımıza iyice pekişsin” diyerek sorduğu sorular dikkat çekti.

TBMM Genel Kurulu’nda önceki gün yeni çözüm süreci kapsamında hazırlanan ve PKK’li teröristlerin silah bırakmasına yönelik düzenlemeleri içeren yasa teklifi görüşüldü. Teklifin görüşmeleri sırasında en yoğun itirazları İYİ Partili milletvekilleri yaptı. İYİ Partililer, itirazların yanı sıra iktidara “Henüz kendilerini feshetmemiş, silah bırakmamış bir örgütün elemanlarını affetmek için öncü bir kanun hazırlanmıştır. Acaba bu konuda neden acele edilmektedir? Bu zaten örgütle yapılan bir pazarlığın ispatı değil midir? Milletin bilmediği hangi siyasi taahhütlerin karşılığında bugün bu kanunu çıkarıyorsunuz? Amaç iktidarda kalmak, yeniden seçilebilmek ve Türkiye’yi bölgesel projelerin ihtiyacına göre yeniden şekillendirmek mi? PKK ve KCK’nın fiilî varlığının sona erdiği hangi objektif ölçütlerle belirlenecektir? Irak’ta, Suriye’de farklı isimler altında faaliyet gösteren bağlantılı yapılanmalar devam ederken hangi şart gerçekleştiğinde ‘Örgüt sona ermiştir’ diyeceksiniz? Narkoterör örgütünün mal varlığına ne olacağı konusundaki plan nedir? Bu mal varlığının gene bir varlık barışı marifetiyle aklanarak ülkemize sokulacağı yönündeki riskleri nasıl yönetmeyi düşünüyorsunuz?” gibi sorular yöneltti.

‘PROJENİN SAHİBİ ABD’

İYİ Partili Erhan Usta da terörist ele başı Abdullah Öcalan’ın açıklamaları üzerinden iktidara sorular yöneltti. Usta “Öcalan ‘Bin kilometrelik yol bir adımla başlar’ diyor. Teklife imza atan arkadaşlara soruyorum: Öcalan’a veya onların siyasi temsilcilerine sordunuz mu, bu bin kilometrelik yolun menzili nedir, bunun sonunda ne var? Bu sürecin uzun vadeli hedefi bellidir; hedefi büyük kürdistandır, Türkiye Cumhuriyeti devletini bölmektir. Bunu ben kendim söylemiyorum, projenin sahibi söylüyor. Bu projenin sahibinin Amerika Birleşik Devletleri olduğu çok net ortada. Tom Barrack ne diyor? ‘Çözüm süreci 4 ülkedeki Kürtleri bir araya getirecek. Bu süreç herkesi bir araya getirecek, Kürtlerin kendi yaşamlarını kendilerinin belirlemesine imkân verecek.’ Dolayısıyla, ilk adımı sizin imza attığınız bu kanun teklifi olan bu sürecin nihai hedefi Türkiye Cumhuriyeti devletinin parçalanmasıdır” dedi.

AKP’Lİ VEKİLLERDEN SORULAR

Teklifin içeriğini bilmeden imza attığı söylenen AKP’li vekillerin de genel kurulda yasayla ilgili “Vatandaşımıza iyice pekişsin” diyerek sorduğu sorular dikkat çekti. AKP’li Hasan Arslan “Erteleme kararlarının özel bir sisteme kaydedilmesi neden öngörülmüştür ve bu kayıtlara kimler, hangi amaçla erişebilecektir?” sorusunu yöneltti.

Bursa Milletvekili Mustafa Yavuz “Erteleme süresi içinde yeni bir terör suçu işlendiğinin ileri sürülmesi durumunda süreç nasıl işleyecek ve hangi hukuksal güvenceler uygulanacaktır?” dedi. AKP Konya Milletvekili Mustafa Hakan Özer “Erteleme süresinin yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanması hâlinde cezanın infaz edilmiş sayılması ne anlama gelmektedir?” diye sorarken, Kayseri Milletvekili Sayın Bayar Özsoy da “Teklifin af yasasından ayrılan özelliği nedir? Teklif erteleme mi içeriyor, yoksa özel af mahiyetinde midir?” sorusunu yöneltti.

AKP’li Murat Cahid Cıngı de “Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesiyle alakalı olan hukuki süreci hangi merciler yönetecek ve bu kararlara karşı hangi hukuki güvenceler uygulanacak, onu merak ediyorum” ifadelerini kullandı. AKP’li İsmail Güneş “Teklifin hazırlanmasındaki temel amaç nedir? Bu düzenlemeyle ulaşılmak istenen hedef nedir?” sorularını yöneltince TBMM Başkanvekili Celal Adan “Sizinkiler anlattılar bunu. Abdullah Güler anlattı, bakanımız anlattı” karşılığını verdi. Güneş de “Bir daha anlatsın, vatandaşımıza iyice pekişsin istiyorum” dedi.

‘TOPLUMUN KAYGILARI VAR’

YENİ Parti, teklifin görüşmeleri sırasında demokratikleşme konusundaki eleştirilerini yineledi. YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir “Türkiye’nin 19 Mart’tan sonra bir darbe sürecinin içerisinden geçiyor oluşu; hukukun, adliyelerin, savcıların, hâkimlerin, cübbelerin siyaseti dizayn etmek için kullanılıyor olması toplumda büyük bir kaygı yaratmaktadır. Bu yasa teklifine karşı da aslında olması gerektiği kadar umut besleyememektedir çünkü ortada bir samimiyetsizlik, güvensizlik vardır.

Türkiye’ye bunca hukuksuzluğu, adaletsizliği yaşatan; halkın sorunlarını görmezden gelen bu siyasi iktidarın bu yasa teklifini de kendi küçük hesapları, seçim planlamaları için ve sıcak siyasetin konusu yapmak için heba edebileceğine ve bu büyük fırsatın da kaçırılabileceğine dönük haklı kaygıları vardır” dedi. Benzer endişeleri dile getiren DEVA Partili Elif Esen de “Geçiş süreciyle birlikte terör örgütü üyelerinin toplumsal uyumu aynı anda ilerlemezse, bugün var olan çete, mafya, uyuşturucu bataklığının daha da derinleşerek zarar verme riskinden korkuyorlar” uyarısını yaptı.

PARTİLERİN OY DAĞILIMI

Görüşmelerin sonunda yasa milletvekillerinin oylamasına sunuldu. Teklif 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla kabul edildi. AKP’den 268 milletvekili kabul oyu verirken, 9 milletvekili oylamaya katılmadı. Katılmayan vekillerin arasında MHP’nin kurucu genel başkanı Alparslan Türkeş’in oğlu Tuğrul Türkeş ile İYİ Parti’den AKP’ye katılan Kürşad Zorlu da yer aldı. Yine AKP vekili olan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da bulunduğu görevi nedeniyle oylamaya katılmadı. DEM Parti’de 55 vekil kabul oyu kullanılırken, İstanbul Milletvekili Çiçek Otlu sağlık sorunu nedeniyle oylamaya katılamadı. MHP’den 44 kabul oyu verilirken, genel kurulu yöneten TBMM Başkanvekili Celan Adan, görevi nedeniyle oy kullanamadı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin yönetimden aldığı İstanbul Milletvekili İzzet Ulvi Yönter de oturuma katılmadı. İYİ Parti’nin tüm vekilleri (29) yasaya ret oyu kullandı. Yeni Yol Partisi’nden 16 kabul, 3 çekimser oy kullanılırken, 1 milletvekili oylamaya katılmadı. Bağımsız milletvekilleri 7 kabul, 1 ret oyu kullanılırken, 2 milletvekili oylamaya katılmadı. HÜDA PAR 4 kabul oyu kullanılırken, Yeniden Refah Partisi’nden de 4 çekimser oy çıktı. Türkiye İşçi Partisi 3, Demokratik Bölgeler Partisi 2, Emek Partisi de 2 kabul oyu kullandı. Demokrat Parti’den 1 ret, Demokratik Sol Parti’den ve Saadet Partisi’nden 1’er kabul oyu kullanıldı.

GENEL KURUL TATİLE GİRDİ

Çerçeve yasanın Meclis’te kabul edilmesinin ardından TBMM Genel Kurulu, 28. Dönem 4. Yasama Yılı çalışmalarını tamamlamış oldu. Genel kurul 1 Ekim 2026 Perşembe gününe kadar tatile girdi. Bu yasama yılında 21 kanun, 15 uluslararası anlaşma, 5 Cumhurbaşkanlığı tezkeresi ile 2 Meclis Başkanlığı tezkeresi kabul edildi.