Füzeler ateşlendi: Petrol uçuşa geçti
Petrol fiyatları, ABD-İran arasındaki diplomatik çözüm beklentilerinin zayıflaması ve Hürmüz ile Bab el-Mandeb’deki artan gemi saldırıları nedeniyle yeniden yükseliyor. Brent petrolün varil fiyatı 89,6 doları aşarken, EIA’dan gelen uyarıya göre arzın normale dönmesi 2027’yi bulabilir. ABD ham petrol stoklarındaki artış ise fiyatların seyri üzerinde sınırlı bir baskı unsuru oluşturuyor.
Petrol fiyatları çarşamba sabahında yükselişini sürdürüyor. Orta Doğu’da diplomatik çözüm beklentisinin zayıflaması, iki kritik deniz yolundaki saldırılar ve Hürmüz Boğazı’nda trafiğin sert biçimde düşmesi enerji piyasasında risk primini yeniden büyütüyor. Brent petrolün varil fiyatı sabahın erken işlemlerinde yüzde 0,8 civarında yükselerek 89,6 doların üzerine çıkarken, Batı Teksas türü ham petrol de yaklaşık yüzde 0,9 artışla 84 dolar sınırına yaklaşıyor.
PETROL ÜÇ GÜNDÜR YUKARI TIRMANIYOR
Petrol piyasasındaki yön değişimi hafta başında hızlandı. Brent petrol pazartesi günü yaklaşık yüzde 5 yükselirken, salı günü de kazançlarını artırarak 31 Temmuz’dan bu yana en yüksek kapanışına ulaştı. Çarşamba sabahında yükselişin devam etmesiyle 90 dolar seviyesi yeniden piyasanın merkezine yerleşiyor. Geçen hafta diplomatik çözüm umutlarıyla 80 doların altına kadar gerileyen Brent petrolde kısa sürede ortaya çıkan bu hareket, piyasanın Hürmüz Boğazı’ndan gelecek haberlere ne kadar hassas olduğunu gösteriyor. ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya ilişkin beklentilerin zayıflaması da fiyatları destekliyor. İran yönetimi, talepleri karşılanmadığı sürece Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağı yönündeki tutumunu sürdürüyor.
HÜRMÜZ’DE GEMİ TRAFİĞİ SAVAŞ ÖNESİNİN ÇOK ALTINDA
Petrol fiyatlarını destekleyen en dikkat çekici veri ise Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinden geliyor. Son verilere göre pazartesi günü boğazdan yalnızca 6 gemi geçiş yaptı. Son 10 günlük ortalama yaklaşık 11 gemi seviyesinde bulunurken savaş öncesinde Hürmüz’den günde 125 ila 140 gemi geçiyordu. Bu tablo, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından birinde trafiğin hâlâ normale dönmekten çok uzak olduğunu ortaya koyuyor. Hürmüz yalnızca petrol üreticileri açısından değil, dünya enerji piyasasının tamamı açısından önem taşıyor. Boğazdaki kalıcı aksama, Orta Doğu’daki üretimin dünya pazarına taşınmasını zorlaştırarak petrol fiyatları üzerinde sürekli bir risk primi oluşmasına yol açıyor.
İKİ KRİTİK DENİZ YOLUNDA SALDIRI BASKISI
Gerilim yalnızca Hürmüz Boğazı ile sınırlı değil. ABD ve İran destekli Husiler, salı günü Hürmüz Boğazı ve Bab el-Mandeb çevresindeki gemilere yönelik ayrı saldırılar bildirdi. Kızıldeniz ile Aden Körfezi’ni birbirine bağlayan Bab el-Mandeb, küresel ticaret açısından Hürmüz kadar kritik başka bir geçiş noktası. İki deniz yolunun aynı anda güvenlik sorunu yaşaması, tanker taşımacılığında maliyetlerin ve sigorta risklerinin yükselmesine neden oluyor. Bu nedenle petrol piyasası yalnızca üretimin ne kadar olduğuna değil, üretilen petrolün dünya pazarına güvenli biçimde ulaşıp ulaşamayacağına da odaklanıyor.
ABD STOKLARI YÜKSELİŞİN ÖNÜNE SET ÇEKEBİLİR
Petrolün önündeki tek yönlü tabloyu bozan gelişme ise ABD’den geliyor. Sektör verilerine göre ABD ham petrol stokları 7 Ağustos’ta sona eren haftada yaklaşık 9,1 milyon varil arttı. Benzin stoklarında 1,5 milyon varil, dizel ürün stoklarında ise yaklaşık 596 bin varil düşüş hesaplanıyor. Ham petrol stoklarındaki artış piyasa beklentilerinin oldukça üzerinde. Bu rakamın resmi verilerle doğrulanması halinde Orta Doğu kaynaklı arz endişelerinin petrol fiyatlarına verdiği desteğin bir bölümü zayıflayabilir. ABD’nin resmi haftalık petrol stokları Türkiye saatiyle 17.30’da açıklanacak. Böylece piyasada günün ikinci önemli fiyatlama başlığı ortaya çıkacak.
EIA’DAN 2027’YE UZANAN PETROL UYARISI
Enerji piyasası açısından daha dikkat çekici gelişme ise yalnızca bugünkü fiyat hareketini değil, önümüzdeki yılı da ilgilendiriyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların ağustos boyunca ciddi biçimde sınırlı kalmasını bekliyor. Kurum, temmuz ayında Orta Doğu’da yaklaşık 5,5 milyon varil günlük petrol üretiminin devre dışı kaldığını hesaplıyor. Bu miktar küresel petrol tüketiminin yüzde 5’inden fazlasına karşılık geliyor. Kurum, ticaret yollarının ve üretimin büyük bölümünün 2027 başına kadar normale dönmesi halinde bile yaklaşık 600 bin varil günlük üretimin 2027 sonuna kadar devre dışı kalabileceğini öngörüyor. Bu görünüm nedeniyle küresel petrol üretimi için 2026 tahmini aşağı çekilirken fiyat beklentileri yükseltildi. Brent petrol için 2026 yılı ortalama fiyat tahmini 86,81 dolara çıkarıldı. Önceki tahmin 82 doların altındaydı.
PETROLDE BUGÜN İKİ SAAT ÖNE ÇIKIYOR
Petrol piyasasında çarşamba günü iki veri saati öne çıkacak. Türkiye saatiyle 15.30’da açıklanacak ABD enflasyonu, Fed’in faiz politikasına ilişkin beklentileri değiştirebilirken saat 17.30’daki resmi petrol stokları doğrudan arz-talep dengesine ışık tutacak. Ancak fiyatların kısa vadeli yönünde en büyük risk yine Orta Doğu olmaya devam ediyor. Hürmüz trafiğinde toparlanma ve ABD-İran hattında somut diplomatik ilerleme görülmemesi halinde 90 dolar çevresindeki mücadele sürebilir. Tersi durumda, özellikle boğazın yeniden açılmasına ilişkin güvenilir bir takvim ortaya çıkması petroldeki jeopolitik risk priminin hızlı biçimde çözülmesine yol açabilir.
