Petrol yükseliyor, akaryakıta zam tehlikesi büyüyor!
Petrol yükseliyor, akaryakıta zam tehlikesi büyüyor! ABD-İran gerilimi ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin yüzde 95 oranında çökmesiyle petrol fiyatları yeniden 90 dolar eşiğine dayandı. Yükselen petrol fiyatları akaryakıta zam tehlikesini de beraberinde getiriyor.
Jeopolitik risk faktörleri petrol piyasasında fiyatlamaların ana odağı haline geldi. Orta Doğu bölgesinde uzlaşma ihtimallerinin zayıflaması, kritik deniz koridorlarındaki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ulaşımının çatışma öncesi seviyelerin çok altında kalması, hafta başından itibaren petrol fiyatlarındaki artışı tetikliyor.
Çarşamba sabahı Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 0,8 oranında değer kazanarak 89,60 doların üzerine çıktı. ABD Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) varil fiyatı ise yaklaşık yüzde 0,9’luk tırmanışla 84 dolar sınırına yaklaştı.
PETROL FİYATLARINDA 90 DOLAR EŞİĞİ YENİDEN GÜNDEMDE
Brent petroldeki yukarı yönlü hareket hafta başında hız kazandı. Pazartesi günü yaklaşık yüzde 5 oranında değer kazanan Brent petrol, salı günü de tırmanışını sürdürerek 31 Temmuz tarihinden bu yana kaydedilen en yüksek kapanış değerine ulaştı. Çarşamba günkü işlemlerde de yukarı yönlü ivmenin korunmasıyla birlikte 90 dolar seviyesi yeniden kritik bir eşik haline geldi.
Brent petrol, geçen hafta ABD ile İran arasında diplomatik temas kurulabileceği beklentileriyle 80 doların altına kadar gerilemişti. Ancak bu beklentilerin zayıflaması, fiyatların kısa sürede yeniden sert bir şekilde tırmanmasına yol açtı. İran yönetiminin, talepleri karşılanmadığı sürece Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağı yönündeki tutumunu koruması da piyasadaki arz endişelerini canlı tutuyor.
Petrol fiyatlarında yaşanan bu yükseliş, akaryakıta zam tehlikesini de gündeme getirdi.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GEMİ TRAFİĞİ YÜZDE 95’E YAKIN DÜŞTÜ
Petrol pazarında alarmı artıran en belirgin göstergelerden biri Hürmüz Boğazı’ndaki nakliye trafiği oldu. Paylaşılan son verilere göre pazartesi günü boğazdan yalnızca 6 gemi geçiş yapabildi. Son 10 günlük ortalama 11 gemi civarında kalırken, çatışmalar öncesinde bu kulvarda günlük 125 ile 140 arasında gemi trafiği bulunuyordu. Bu tablo, küresel enerji ticaretinin en kritik noktasında henüz normalleşmenin başlamadığını kanıtlıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki uzun süreli aksama, sadece bölgedeki üreticileri değil küresel petrol piyasasını da doğrudan etkiliyor. Üretilen petrolün dünya pazarlarına taşınmasında yaşanan sorunlar, fiyatlara ek bir risk primi olarak yansıyor.
HÜRMÜZ’ÜN YANI SIRA BAB EL-MANDEB DE RİSK ALTINDA
Gerilim aynı zamanda Kızıldeniz’in giriş noktası olan Bab el-Mandeb Boğazı’na da yayıldı. ABD ve İran destekli Husiler, salı günü Hürmüz Boğazı ve Bab el-Mandeb civarındaki gemilere yönelik ayrı saldırılar gerçekleştiğini bildirdi.
Hürmüz Boğazı’nın Orta Doğu petrolünün küresel pazara ulaşması açısından önemi öne çıkarken, Bab el-Mandeb Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki kritik bağlantıyı oluşturuyor. İki önemli deniz geçişinin aynı dönemde güvenlik sorunlarıyla karşılaşması, tanker taşımacılığında maliyetleri ve sigorta risklerini artırıyor. Bu nedenle petrol piyasasında artık yalnız ne kadar petrol üretildiği değil, üretilen petrolün dünya pazarına ulaşıp ulaşamayacağı da fiyatlamanın ana parçası haline geldi.
ABD PETROL STOKLARINDA BEKLENTİ ÜZERİ ARTIŞ
Yükselen fiyatların karşısında yer alan en kritik gelişme ise ABD ham petrol stoklarından geldi. Sektörel verilere göre ABD’de ham petrol stokları 7 Ağustos’ta sona eren haftada yaklaşık 9,1 milyon varil yükseldi. Benzin stoklarının 1,5 milyon varil, dizel ve diğer damıtılmış ürün stoklarının ise yaklaşık 596 bin varil gerilediği tahmin ediliyor.
Ham petrol stoklarındaki artış piyasa beklentilerinin oldukça üzerinde gerçekleşti. Resmi verilerde de benzer bir tablo görülmesi halinde ABD’deki arz fazlası, Orta Doğu kaynaklı arz kaygılarının fiyatlar üzerindeki etkisini bir miktar sınırlayabilir. Piyasalar resmi ABD petrol stokları verisini Türkiye saatiyle 17.30’da takip edecek.
EIA KRİZİN 2027 SONUNA KADAR SÜREBİLECEĞİNİ ÖNGÖRDÜ
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların ağustos boyunca ciddi şekilde kısıtlı kalmasını bekliyor. Kuruma göre temmuz ayında Orta Doğu’da günlük yaklaşık 5,5 milyon varil petrol üretimi devre dışı kaldı. Bu miktar, küresel petrol tüketiminin yüzde 5’inden fazlasına karşılık geliyor.
Kurum, ticaret yollarının ve üretimin büyük bölümünün 2027 başı itibarıyla normale dönmesi halinde dahi, günlük yaklaşık 600 bin varillik üretimin 2027 sonuna kadar devre dışı kalabileceğini öngörüyor. Bu beklenti doğrultusunda ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Brent petrolün 2026 yılı ortalama fiyat tahminini önceki 82 doların altındaki seviyeden 86,81 dolara yükseltti. Piyasalar ayrıca Türkiye saatiyle 15.30’da açıklanacak ABD enflasyon verilerini de takip edecek.
