Yeni çözüm sürecinin Çerçeve Yasası, Sevr’in yıldönümünde Meclis’te görüşüldü: ‘Amaç ömür boyu cumhurbaşkanlığı’

TBMM Genel Kurulu, dün yeni çözüm süreci kapsamında hazırlanan ve “Çerçeve Yasa” olarak anılan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’ni görüştü. Görüşmelerin Osmanlı’nın parçalanmasını öngören Sevr Antlaşması’nın 106. yıldönümüne denk gelmesi tepki çekti.

BAHÇELİ GAZETECİYE TEPKİ GÖSTERDİ

Genel kurul salonuna ilk gelen lider MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli oldu. Gazeteciler; genel kurula girmeden önce kuliste Bahçeli’ye soru yöneltti. Bahçeli, Çerçeve Yasa için “Bazı partilerde kafa karışıklığı görünüyor” diyerek yorum isteyen gazeteciye, “18 saat dinleyeceksiniz. Soru mu bu şimdi?” tepkisini verdi.

‘TÜRK MİLLETİ YIRTIP ATACAKTIR’

Gündem dışı konuşmalar sırasında söz alan Yeniden Refah Partisi milletvekili Mehmet Aşıla, yasanın referanduma götürülmesinin doğru yöntem olacağını belirtti. İYİ Parti Bursa Milletvekili Selçuk Türkoğlu ise “Sevr’in 106. yılında, 100 yıllık Cumhuriyet’e reklam arası diyenlerle, Cumhuriyet’i asimilasyon ve zulüm yönetimi diyenlerin getirdiği bu Sevr yasasını, Türk milleti yırtıp atacaktır” ifadelerini kullandı.

GENEL KURUL’DA SEVR TARTIŞMASI

AKP Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül; yasa teklifinin “Sevr’in tarihine denk geldi” eleştirilerini anlayamadığını belirterek; “Bugün işte Sevr’in yıl dönümüymüş de bugüne getirmişiz. Bugün bizim için anlamlı olan gün Çanakkale’de destanı yazılan Anafartalar destanıdır, Çanakkale ruhudur. Nasıl bin sene önce Sultan Alparslan’la bu kapılar hep beraber açıldıysa kıyamete kadar Çanakkale’de omuz omuza şehit olmuşların kardeşliği için yapılan bir mücadeledir. Sevr emperyalistlerin projesiydi. Bugün gazi Meclis emperyalistlerin kardeşliğimizi bozma çabasını da çıkaracağı kanunla paçavraya çevirecektir” dedi. İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez ise söz alarak, Abdulhamit Gül’ün Google’a bakarak tarih okumasını yaptığını belirtip; “Sevr Antlaşması’nın yıldönümü bugün. Bunu bugün yapmayın dedik dinlemediniz. Çanakkale’yi kullanmayın bu bir ihanet yasasıdır. Sevr gibi yırtıp atacağız” dedi.

İYİ PARTİ’DEN ‘YASA GÖRÜŞÜLMESİN’ ÖNERİSİ

Gündem dışı konuşmaların ardından, İYİ Parti yasanın görüşülmemesi için grup önerisi verdi. Öneri üzerine konuşan İYİ Grup Başkanvekili Turhan Çömez; eski İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun “Cumhuriyetin 100. yılında dağlarda tek bir terörist kalmayacak” sözlerini anımsatarak, “Ne oldu da dağlarda bir tek terörist kalmayacak diyen İçişleri Bakanı’nın partisi bugün terörle oturup bir masa etrafında ülkenin kaderiyle ilgili pazarlık yapar hale gelmiştir?” tepkisini gösterdi. İYİ Parti’nin önerisi reddedildi.

SAADET’TEN ‘KAYGILI’ DESTEK

Önergelerin görüşülmesinin ardından yasanın görüşmelerine başlandı. Burada konuşan Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan yurttaşların süreçle ilgili kaygılarına dikkat çekerek “Kaygılarımızın bizi yeniden kutuplaşma ve çatışma siyasetine sürüklemesine izin vermeyeceğiz. Bu nedenle, toplumsal dayanışmayı, kardeşliği, hukuku, millet iradesini ve ortak geleceği güçlendirecek bir anlayışla bu sürece destek veriyoruz. Bu destek herhangi bir siyasi aktöre koşulsuz bir destek değildir, iktidarın bütün uygulamalarına verilmiş bir onay da değildir. Kanun teklifinin her maddesine bir kefalet değildir. Bizim desteğimiz Türkiye’nin meselelerini Türkiye’nin iradesiyle çözebilme çabasınadır” dedi. Arıkan, yasaya “evet” diyeceklerini belirterek “Terörün sona ermesine ‘evet’ diyoruz. Ancak şiddetin meşrulaştırılmasına, millet iradesinin devre dışı bırakılmasına, kapalı kapılar ardında yürütülen süreçlere ‘hayır’ diyoruz” ifadelerini kullandı.

‘YASAL ADIM BİR ÖDÜLDÜR’

İYİ Parti adına konuşan Genel Başkan Müsavat Dervişoğlu; “Bu iktidar elinde tuttuğu yetkiyi, devleti içten içe çürüten bir tadilat ruhsatı gibi kullanmaktadır. Nihayetinde bu kanun teklifi İmralı’daki terör hükümlüsünün onayından geçerken, Türk milletinden gizlendi, hatta imzalayanlar dahi içerikten habersizdi. Meclis, sürecin başındaki gibi, sadece bir tescil makamına indirgenmiştir” dedi. Dervişoğlu sürecin; önce silahların toparlanıp imhası, sonra komuta kademesinin çözümlendirilmesi ve ancak bunlardan sonra hukuki adımların atılması gerektiğini vurgulayarak; “Yasal adım bir ödüldür ve önce hak edilir, sonra verilir. Silahsızlanma – dağılma – entegrasyon sıralaması, bu yasal düzenlemede fiilen tersine çevrilmiştir. Önce hukuki kazanım verilmekte, belirsiz bir gelecekte de silahsızlanma vaat hâline gelmektedir. Bu yasa terör örgütünü devletle eş tutmaktadır” ifadelerini kullandı.

‘KÜRTLERİ PKK İLE EŞİTLEMEKTEDİR’

“Yaptığımız itirazımız, zaten tek adam rejimiyle itibarı zedelenen Meclisimizin itibarını korumaktır” diyen Dervişoğlu; “Bu sürecin günahına ortak edilmek dışında, Meclis’in yeri nedir acaba? Büyük Türk milleti bilmelidir ki; bugün tüm laf cambazlıklarının geldiği noktada 50 yıllık terör örgütü PKK’nın Avrupa’daki uyuşturucu baronları, Kandil ve etrafındaki kiralık katilleri affedilmek ve siyasete kazandırılmak istenmektedir. Bizim için bunun adı: Milli kimliğimize, Cumhuriyet’e karşı kalkışmadır. Sorunun öznesi yaptığınız Kürtleri, PKK ile eşitlemek yüzünden kalkışmadır. Çalakalem hazırladığınız bu metinle, PKK ile Kürt’ü eşitlemeye çalıştığınız için bir kalkışmadır. İmralı’daki müebbetlik hükümlüyü, Kürtlere kayyum atamaya çalıştığınız için kalkışmadır. Amaç, Sayın Erdoğan’a ömür boyu Cumhurbaşkanlığı’nın yolunu açmaktır” diye konuştu.

‘ERDOĞAN’I TAM YETKİLİ, TAM SORUMSUZ YAPIYOR’

Millet olmanın etnik bir işaretlemeyle değil, yurttaşlık hukukuyla olanaklı olacağını söyleyen Dervişoğlu; “PKK silah bırakmıyor, yöntem değiştiriyor. Ve iktidar ortakları üç-beş oy uğruna, anayasa değişikliği uğruna, ömür boyu başkanlık uğruna bu kirli oyunu milletimize ‘Terörsüz Türkiye’ diye pazarlamaya çalışıyor. Bu yasayla, Cumhurbaşkanı’na bu kadar sıfatının ardından bir de ‘Başkadılık’ makamı bahşediliyor. Bir de Erdoğan’ı tam yetkili ama tam sorumsuz yapmakta. Bu yasada görev alanların sorumsuzlukla korunuyor, ama beyhudedir. Hatırlayın, 12 Eylül darbecileri anayasaya geçici bir madde koyup, kendilerine koruma kalkanı yaptılar. Sonuç ne oldu? Devran değişti ve yargılanıp, 40 yıl sonra da olsa ceza aldılar. Bunu yapan iktidar, bu gerçeği görmüyor mu?” dedi.

CHP’DEN ‘TEREDDÜTSÜZ’ DESTEK

Butlan yönetimindeki CHP adına konuşan Kars Milletvekili İnan Akgün Alp, “yasayı tereddütsüz olarak desteklediklerini” söyledi. Yasada demokratikleşme önerilerine yer verilmemesine yönelik eleştirilere yanıt veren Alp, yasanın “ilk adım” olma niteliği taşıdığını savundu. Alp, teklife gelen “af” eleştirilerine karşı da “Genel af, kamu davasını ve kesinleşmiş mahkûmiyeti bütün cezalarıyla ortadan kaldırmaktadır. Oysa bu teklifte suçun hukuki niteliğinin, mahkûmiyet hükmünün ve ceza sorumluluğunun korunduğunu görmekteyiz. Bu yasada bir teslimiyet veya mağlubiyet yoktur. Barış, onurlu bir barıştır. Herkes kazanacaktır. Bu düşüncelerle, teklife ‘evet’ oyu vereceğiz” ifadelerini kullandı.

AKP’YE SEÇİM DÖNEMİNİ SORDU

CHP adına konuşan ikinci konuşmacı ise adı genel başkanlık yarışında anılan İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı oldu. “Bugün Kürt meselesinin silahlardan arındırılması yönünde tarihî bir adım atıyoruz” diyen Salıcı, AKP’nin seçim süreci boyunca CHP’yi terörle suçladığını anımsatarak iktidar sıralarına “Madem barışın kapısını açıyoruz, sizce de Türkiye’ye bir özür borcunuz yok mu?” sorusunu yöneltti.

Ayrıca, fezleke konusuna da değinen Salıcı “Ayşegül Doğan burada, rahmetli Orhan Doğan’ın kızı. Babasının gözaltına alındığı Meclis’te bugün birlikte çalışıyoruz. O günleri hayırla hatırlayan kimse kalmadı. Ama maalesef, bu Meclis’ten milletvekili alıp götürmeyi marifet zanneden bir anlayış hâlâ yaşıyor. Varsa fezlekesi milletvekilliği bittikten sonra yargılanır ama önemli olan Meclis’in itibarını korumaktır” dedi.

‘CUMHUR İTTİFAKI İLE SORUNU OLANLARDAN GÖRÜŞ ALIRSANIZ AÇIĞA DÜŞERSİNİZ’

MHP Grubu adına İstanbul Milletvekili Feti Yıldız konuştu. MHP’li Yıldız; Bahçeli’nin 677 gün önce DEM Parti Eş Genel Başkanları ile yaptığı Bahçeli’nin Ekim 2024’te terörist elebaşı Öcalan için yaptığı çağrının tarihi bir dönüm olduğunu, çağrının PKK’nin kendini feshetmesiyle sonuçlandırıldığını belirtti.

Yıldız; “Terörsüz Türkiye sürecinde büyük bir rıza üretilmiş ve süreç milletimiz tarafından sahiplenilmiştir. Terörsüz Türkiye barış ve huzur demektir” dedi. Yasanın geçici ve müstakil olduğunu belirten Yıldız; “Yüreğimiz ve gönlümüzle Terörsüz Türkiye’nin destekçisiyiz. Bazı arkadaşlar kanunun lafını okumadan bunun bir af olduğunu söylemekte. Suçun vasfına yönelik bir değişim içermemektedir. Ya öğreneceksiniz ya da danışacaksınız. Cumhur İttifakı ile sorunu olanlardan görüş alırsanız açığa düşersiniz” dedi.

‘YILLARCA BÖLÜNECEĞİZ KORKUSU ANLATILDI’

DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, konuşmasında Kürtlerin 100 yıl önce hukuk dışına itildiğini savunarak, bugün yürütülen süreçle yeniden hukuki zemine girdiklerini ileri sürdü.

Bakırhan süreç için terörist elebaşı Abdullah Öcalan’a teşekkür ederken “Sayın Öcalan” demesinin ardından DEM Partililer Bakırhan’ı alkışladı. “Bu yasa bir ayrıcalık yaratan yasa değil, çözümün ilk adımıdır” diyen Bakırhan “Bu yasa ve süreç taviz değildir, yenme ve yenilme hiç değildir. Bu sürecin tek kazananı var tüm Türkiye’dir” ifadelerini kullandı.

Yasa nedeniyle Türklerin endişelenmesi gereken bir durum olmadığını söyleyen Bakırhan “Bu süreçte sizden eksilen hiçbir şey yoktur, olmayacak. Ülkenin bütünlüğü ve değerleri asla müzakere konusu değildir. Yüz yıldır size bölüneceğiz korkusu anlatıldı. Oysa, bu ülkeyi bölünmeye en çok yaklaştıran şey çatışmanın ta kendisiydi. Kürtler ayrılmak isteseydi bu Meclis’in çatısı altında olmazdık. Buradayız çünkü vatan ortak, gelecek ortaktır” dedi.

Şehit ailelerine de seslenen Bakırhan “Evlatlarınızın hatırasına gösterilecek en büyük hürmet başka hiçbir evladın ölmemesi ve zarar görmemesidir. Tek amacımız başka acıların yaşanmamasıdır” ifadelerini kullandı.

Bakırhan, Kürt yurttaşlara da “Bu süreç kimliğimizin eritilmesi değil, varlığımızın hukukla buluşmasıdır. Yine mi kandırılacağız kaygısını biliyoruz. Kürtler örgütlü bir halktır; ne kanar ne de kandırılır. Emin olun, siyaset alanında Kürt halkının demokratik hakları için daha güçlü mücadeleye devam edeceğiz ama şimdi, hepimizi yakan bir ateş var, önce o ateşi söndürmeliyiz” diye seslendi.

Bakırhan konuşmasında Kürtçe “Ateş ateşle söndürülmez” anlamında bir söz de söyledi. Bu sözler Meclis tutanaklarına yine “Bu bölümlerde hatip tarafından Türkçe olmayan kelimeler ifade edildi” denilerek kaydedildi.

Sürecin demokratikleşmeyle devam ettirilmesi gerektiğini de vurgulayan Bakırhan “İlk adımı anlamlı kılacak şey ikinci adımda, yani Ekim ayında, Meclis açıldığında demokrasiyi, hukuku, eşitliği yol edinerek demokratikleşmeyi sağlamaktır” ifadelerini kullandı.

‘ANADİL VE YEREL DEMOKRASİYİ UNUTMADIK’

Bakırhan ayrıca “Bu yasada yok diye ana dil, eşit yurttaşlık ve yerel demokrasi başta olmak üzere demokratik haklar unutulmuş talepler değildir. Bunlar sürecin olmazsa olmazlarıdır. Fakat ilk aşamanın ölçütleriyle nihai çözümün ölçütlerini birbirine karıştırmamalıyız. Bugün atılan şey bir temeldir. Katları örmek, odaları kurmak, en sonunda çatıyı çakmak gerekecektir. O çatı, demokratik Türkiye Cumhuriyeti’dir” diye konuştu. Bakırhan, süreç için genel başkanlara teşekkür ederken Kemal Kılıçdaroğlu’nu da teşekkür ettiği isimler arasında saydı. Bahçeli, Bakırhan’ı konuşmasının ardından alkışladı.

TİP ‘EVET’ DİYOR, YRP ÇEKİMSER

Öte yandan; Meclis’te yer alan partilerden TİP yasaya “evet” oyunu vereceğini açıklarken, Yeniden Refah Partisi de çekimser kalacağını açıkladı.

GENEL KURUL’DAN NOTLAR

TBMM Genel Kurulu’nun dünkü oturumunu, yeni çözüm süreci komisyonunu kuran TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş değil, MHP’li TBMM Başkanvekili Celal Adan yönetti. Süreci başından beri eleştiren İYİ Parti milletvekilleri, yasa görüşmeleri nedeniyle sıralarına Türk bayrakları yerleştirdi ve Türk bayrağı atkıları taktı. İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu da grubunun başında atkısıyla yer aldı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, genel kurul salonuna erkenden gelerek görüşmeleri yerinden takip etti.

BAHÇELİ’YE YOĞUN İLGİ

Bahçeli’ye diğer partilerden ilgi yoğun oldu. Başta AKP Grup Başkanı Abdullah Güler ile AKP milletvekilleri ile CHP Grup Başkanı Faik Öztrak başta olmak üzere CHP milletvekilleri Bahçeli ile tokalaştı. Bahçeli’nin ardından salona gelen İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Bahçeli’nin yanına oturdu ancak tokalaşmadı.

YENİ PARTİ TOPLANTI BAŞLADIKTAN SONRA GELDİ

Genel Kurul, saat 11.00 civarı başladı. YENİ Parti grubu, salona toplantı başladıktan sonra geldi. YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir, salona giriş yapmasının ardından Bahçeli’nin yanına gidip, tokalaştı. DEM Parti Eş Başkanları Tülay Hatimoğulları ile Tuncer Bakırhan ve Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan görüşmeleri başından itibaren salondan takip etti. YENİ Parti lideri Özgür Özel, görüşmelere İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu konuşmaya başladığı sırada katıldı. Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan da yine görüşmeleri takip eden isimler arasında yer aldı.