AYM kamu görevlilerinin yürüttükleri görevler nedeniyle hakarete uğramasını engelleyen ve bu suçlara daha ağır yaptırım öngören TCK düzenlemelerinin iptali istemine ilişkin gerekçesini açıkladı. Yüksek Mahkeme, oy çokluğuyla aldığı kararda, söz konusu düzenlemelerin “kanunilik” ve “meşru amaç” ilkelerine aykırı olmadığına hükmetti.
YEREL MAHKEME “ANAYASA’YA AYKIRI” DEMİŞTİ
Süreç, Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesi’nin baktığı bir davada, TCK’nın 125. ve 131. maddelerindeki bazı hükümlerin Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla AYM’ye başvurmasıyla başladı. Yerel mahkeme; kamu görevlisine görevinden dolayı hakarette cezanın 1 yıldan başlamasını ve bu suçun soruşturulması için mağdurun şikayetinin aranmamasını “eşitsizlik” ve “ifade özgürlüğüne müdahale” olarak nitelendirmişti.
“KAMU HİZMETİNİN ETKİNLİĞİ İÇİN GEREKLİ”
AYM Genel Kurulu tarafından incelenen başvuruda, çoğunluk görüşü iptal istemlerini reddetti. Resmi Gazete’de yayımlanan gerekçede, kanun koyucunun suç ve ceza politikasını belirlemede takdir yetkisine sahip olduğu belirtilerek “Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret fiilinin cezai yaptırıma bağlanmasının; hem kamu görevlilerinin şeref ve itibarının korunmasına hem de kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesine katkı sunacağı açıktır. Bu sınırlamanın anayasal anlamda meşru bir amaca dayandığı anlaşılmaktadır.” ifadelerini kullandı.
AYM kararda ayrıca, bu tür suçların şikayete bağlı olmaksızın (resen) soruşturulmasının, bireysel bir menfaatin ötesinde kamu düzenini koruma amacı taşıdığı vurgulandı.
KARŞI OY GEREKÇESİ: DEMOKRATİK TOPLUM DÜZENİYLE BAĞDAŞMIYOR
AYM’nin kararı oy çokluğuyla alınırken, 6 üyenin yazdığı karşı oy gerekçeleri dikkat çekti. Düzenlemenin kamu görevlilerine “ayrıcalıklı bir koruma” sağladığını savunan üyeler, şu tespitlerde bulundu:
Bu tür ağır yaptırımların ifade özgürlüğü üzerinde “caydırıcı bir etki” yarattığı ve eleştiri ortamını daralttığı savunuldu. Kamu gücü kullanan kişilerin, görevleri gereği daha sert ve rahatsız edici eleştirilere katlanmak zorunda oldukları hatırlatıldı.
Bir üye, karşı oy yazısında “Dava konusu kural, kamu görevlilerini sıradan vatandaşlara kıyasla ayrıcalıklı kılmaktadır. Bu durum, ‘daha fazla yetki- daha fazla sorumluluk’ şeklindeki anayasal dengeyi tersine çevirmektedir” ifadelerini kullandı.
YAPTIRIM NET: ALT SINIR 1 YIL
AYM’nin kararıyla birlikte, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret suçlarında cezanın alt sınırının 1 yıl olması ve savcılıkların şikayet beklemeksizin soruşturma başlatması uygulaması anayasal koruma altına alındı.
Resmi Gazete’de kararın, kararın kamu düzenini koruma amacı taşıdığı belirtildi.
