Dünyayı sarsan savaşın kazananları belli oldu: Enerji ve silah devleri kâr rekoru kırdı

İran savaşı, Orta Doğu’da çok sayıda kişinin ölümüne, milyonlarca insanın yoksullaşmasına ve dünya genelinde enerji fiyatlarının yükselmesine yol açarken, bazı dev şirketler krizden tarihi kârlar elde ediyor.

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının kesintiye uğramasının küresel ekonomiyi resesyona sürükleyebileceği uyarısında bulunurken; enerji şirketleri, savunma sanayii devleri ve büyük bankalar savaş ortamında gelirlerini katladı.

PETROL DEVLERİ REKOR KÂR AÇIKLADI

İngiliz enerji şirketi Shell, 2026’nın ilk çeyreğinde 6,92 milyar dolar kâr açıkladı. Bu rakam şirketin bir önceki çeyrekte elde ettiği kazancın iki katından fazla oldu.

Bir diğer enerji devi BP ise ilk çeyrekte kârını ikiye katlayarak 3,2 milyar dolara çıkardı. Şirket, yükselen petrol fiyatlarının savaş nedeniyle hızlandığını kabul etti.

İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, bu olağanüstü kazançlar nedeniyle enerji şirketlerine yönelik ek vergilerin uzatıldığını açıkladı.

Çevre örgütü Greenpeace UK ise şirketleri, halk artan enerji faturalarıyla mücadele ederken krizden para kazanmakla suçladı.

İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki fiili ablukası nedeniyle dünya petrol ve doğalgaz taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik su yolu büyük ölçüde işlevsiz hale geldi.

Analistler, savaşın enerji piyasalarında yarattığı baskının 2022’deki Ukrayna savaşından bu yana görülen en büyük küresel maliyet artışlarından biri olduğunu belirtiyor.

SAVUNMA SANAYİİ HİSSELERİ UÇTU

Savaş ortamı savunma sanayi şirketlerinin hisselerini de hızla yükseltti.

İngiltere merkezli silah devi BAE Systems, İran savaşı nedeniyle siparişlerin artmaya devam ettiğini ve bu yıl yüzde 9 ila 11 arasında gelir büyümesi beklediğini açıkladı.

Şirketin hisseleri, Rusya-Ukrayna savaşından bu yana yaklaşık yüzde 300 yükseldi.

ABD merkezli veri ve savunma teknolojisi şirketi Palantir Technologies de savaşın en büyük kazananlarından biri oldu.

Pentagon’un, İran krizinin en yoğun döneminde Palantir’in yapay zekâ destekli “Maven Smart System” savunma sistemini hedef tespiti için kullandığı belirtildi.

Şirketin gelirleri yıl bazında yüzde 104 artarken hisseleri savaşın ilk günlerinde yüzde 15 yükseldi.

BÜYÜK BANKALAR DA KAZANDI

Savaşın yarattığı ekonomik belirsizlik ve piyasalardaki sert dalgalanmalar, büyük yatırım bankalarının işlem hacimlerini artırdı.

ABD’nin en büyük bankası JPMorgan Chase, ilk çeyrekte 16,5 milyar dolar net gelir elde etti.

Goldman Sachs ise kârının yüzde 19 artarak 5,6 milyar dolara ulaştığını açıkladı.

İngiltere’nin en büyük bankaları da yılın ilk çeyreğinde toplam 15 milyar sterlin vergi öncesi kâr açıkladı.

Ancak bankalar, savaş nedeniyle oluşan ekonomik risklerin kredi kayıplarını da artırdığına dikkat çekti. HSBC, Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle yüz milyonlarca dolarlık ek risk maliyeti oluştuğunu bildirdi.