Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, Zeugma’nın simgesi mozaiğin kayıp panellerinden birinin daha diplomatik girişimler ve bilimsel çalışmalar sonucunda Türkiye’ye getirildiğini duyurdu.
Panel, daha önce iade edilen 12 parçanın ardından büyük kompozisyonun 13’üncü eksik bölümü oldu.
MÜZAYEDEDE SATIŞA ÇIKARILINCA İZ SÜRÜLDÜ
Gaziantep‘in Nizip ilçesindeki Zeugma Antik Kenti‘nde 1998 yılındaki kurtarma kazılarında yaklaşık 9,25 x 13,50 metre boyutlarında büyük bir taban mozaiği ortaya çıkarılmıştı.
Kamuoyunda Çingene Kızı olarak bilinen ve Dionysos kültüyle ilişkilendirilen Maenad başı tasviri de bu kompozisyonun parçasıydı.
Panelin bir çevrim içi müzayede evinde satışa sunulduğunu fark eden Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay, durumu Kültür ve Turizm Bakanlığına bildirdi.
Grenoble Alpes Üniversitesinden Dr. Djamila Fellague’nin yürüttüğü araştırmalarda eserin büyük kompozisyona ait olabileceği değerlendirildi.
RENKLERİ VE BORDÜR DÜZENİ EŞLEŞTİ
Bakanlık uzmanları paneli inceledi. Kullanılan tessera renkleri, geometrik bordür düzeni, kompozisyon özellikleri ile kesme ve sökülme izleri büyük kompozisyonla önemli benzerlikler gösteriyordu.
Bu tespitlerle birlikte Bakanlık yetkilileri Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimine ulaştı, bilimsel kanıtları sundu. İki ülke arasındaki ikili anlaşmaya atıfla esere el konulması talep edildi.
Zeugma’nın daha önce kaçak kazılara maruz kalması delilin zeminini oluşturdu. 2018’de ABD Bowling Green Üniversitesinden Türkiye’ye iade edilen 12 panelin varlığı da hukuken Türkiye’nin lehine bir emsal teşkil etti.
KAMU KAYNAĞI HARCANMADI
Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Biriminin soruşturmayı tamamlamasının ardından mozaik pano Chicago Başkonsolosluğuna teslim edildi. Eser Turkish Cargo ile Türkiye’ye getirildi. Daha önceki iadelerde olduğu gibi bu süreçte de kamu kaynağı harcanmadı.
Panel şu anda Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesinde bulunuyor. Gerekli işlemlerin tamamlanmasının ardından Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesine gönderilecek ve büyük kompozisyondaki yerine yerleştirilecek.
ERSOY: “İZİNİ SÜRMEYE DEVAM EDECEĞİZ”
Bakan Mehmet Nuri Ersoy sosyal medyadan yaptığı açıklamada kültür varlıklarının izini dünyanın neresinde olursa olsun sürmeye devam edeceklerini vurguladı. Ersoy, süreçte emeği geçen Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ekiplerine, Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimine, Chicago Başkonsolosluğuna, ulusal ve uluslararası bilim insanlarına, Türk Hava Yolları ile Turkish Cargo’ya teşekkür etti.
Gaziantep'imizin gözdesi Zeugma’nın simgesi ‘Çingene Kızı’ mozaiğinin kayıp parçalarından birini daha Amerika Birleşik Devletleri’nden ülkemize kazandırdık.
Daha önce iadesini sağladığımız 12 panelin ardından, büyük kompozisyonun 13'üncü parçası da bilimsel çalışmalar ve… pic.twitter.com/X5U1DowHgr
— Mehmet Nuri Ersoy (@MehmetNuriErsoy) May 25, 2026
(AA)
