Hastalıklardan korunmak ve daha dirençli hale gelmek için bağışıklık sistemimizin güçlü olması şart. Bunun için de uzmanlar, vitamin ve mineral yönünden zengin besinleri düzenli tüketmemiz gerektiğini hatırlatıyor. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, bağışıklığa güç katan vitamin ve mineral yönünden zengin gıdaları ve ne zaman takviye almamız gerektiğini şöyle açıkladı:
Prof. Dr. Osman Erk
A Vitamini
Solunum sisteminden kemik gelişimine kadar tüm noktalarda A vitamini önemli rol oynar. Bu vitamin ayrıca immün sistemi güçlendirir ve enfeksiyon hastalıklarının önlenmesinde ve tedavisinde etkilidir.
Eksikliğinde antikor gelişmez
A vitamini eksikliğinin bağışıklık sistemini zayıflattığı ilk olarak hayvanlarda göste-rilmiştir. A vitamini eksikliği yaşayan hayvanlarda, normal hayvanlara göre çeşitli enfeksiyon hastalıklarının daha sık ortaya çıktığı görülmüş ve A vitaminine “anti-enfektif vitamin” tanımlaması yapılmıştır. A vitamini eksikliğinde epitel tabakası sağlıksızdır, mukus salgılanması azalır.
Dolayısıyla solunum sistemi ve mide-bağırsak sistemi gibi boşlukları saran epitel dokusunun canlılığını devam ettirmesi ve mukus salgılanması için A vitaminine ihtiyaç vardır. Bunun dışında makrofajların, T lenfositlerin ve doğal öldürücü hücrelerin sayı ve işlevi de azalır. Bu vitamin eksik olduğunda özellikle akciğerler, deri, bağırsak sistemi gibi epitel yüzeylerde enfeksiyonlar ortaya çıkar.
Hangi besinlerde bulunur?
A vitamini, hayvansal kaynaklı yiyeceklerden (karaciğer, balık yağı, süt, tereyağı ve yumurta) ve karoten olarak bilinen provitamin A kaynaklarından (havuç, kış kabağı gibi sarı ve turuncu renkli besinlerde, yeşil yapraklı sebzeler ile kayısı, portakal, şeftali ve bunlar gibi sarı-turuncu meyveler) sağlanmaktadır.
Doktora danışılmalı
Herkesin adı, soy adı, kan grubu, parmak izi, doku tipi ve metabolizma hızı farklıdır. Bu durum, herkesin farklı kişisel bir biyokimyasının olduğunu gösterir. Yapılan çalışmalarda tek yumurta ikizlerinde bile vitamin ve mineral gereksiniminin farklı olduğu anlaşılmıştır. Bu yüzden vitamin ve mineral alımı da kişiden kişiye değişir. Özetle, gıda dışında takviye kullanırken mutlaka doktora danışılması gerekir.
Yemekleri fazla pişirmeyin
İşlenmiş gıdalar ile tarım ilaçları, vitamin ve minerallerin eksilmesine yol açmaktadır. Uzun süre kaynatılmış yemeklerin içinde de yeterli vitamin ve mineralin bulunması mümkün değildir. Vücut; vitamin ve mineral eksikliklerini hissettiğinde daha fazla kalori almak ister, acıkır ve kişi kısır döngü içine girmiş olur, daha çok yer ve böylelikle obeziteye davet çıkarılır.
İMMUN SİSTEM
C VİTAMİNİ
Vücut, virüs ya da kanserli hücrenin saldırısına uğradığında kendini savunmaya geçer. Bu nedenle milyonlarca bağışıklık hücresi hemen bölünmek ve çoğalmak zorundadır. Enfeksiyon döneminde C vitamini ihtiyacı daha da artar. Bağışıklık hücreleri günde 1000 mg C vitamini depolayabilirler.
İşte doğal kaynakları
En fazla C vitamini barındıran besinler sanılanın aksine brokoli, biber, kivi ve limondur. Portakal, greyfurt ve mandalinada C vitamini daha azdır. Kuşburnunda bulunan C vitamini ise vücuda en yararlı doğal kaynaktır.
Ağır metalleri temizliyor
Egzoz dumanından, kozmetik ürünlere kadar pek çok ürün vücuda zarar veriyor. Bu da başta kanser olmak üzere; Parkinson, Alzheimer ve demans gibi nörolojik hastalıklara da sebep oluyor. Bu ağır metallerin vücuttan atılmasını sağlamak için C vitamini tüketimi çok önemlidir. Çünkü bu vitamin güçlü bir antioksidandır.
MİNERAL DESTEĞİ DE ŞART
Bağışıklık güçlendirici mineraller arasında çinko, selenyum, magnezyum da öne çıkar.
– Çinko kaynakları: Kırmızı et, tavuk, balık gibi hayvansal gıda, nohut, mercimek, kabak çekirdeği ve badem gibi bitkisel gıdalardır.
– Selenyum kaynakları: Ispanak, bezelye, brokoli, patates, kırmızı et, hindi, tavuk, balık, kuru fasulye, mercimek, yoğurt, peynir, ayçekirdeği, fındık, yumurta ve tam buğday ekmeği gibi gıdalardır.
– Magnezyum kaynakları: Ispanak, börülce, bamya, brokoli, avokado, muz, kabak çekirdeği, kaju, yer fıstığı, badem, kayısı, şeftali, böğürtlen, süt, ve yoğurt gibi gıdalardır.
D VİTAMİNİ OLMAZSA OLMAZ
Bu vitamin, bağışıklık hücrelerinin fonksiyonlarını düzenler ve hastalıklara karşı direnci artırır.
En iyi kaynağı güneştir. Bunun yanı sıra yağlı balıklar, yumurta sarısı, süt ve süt ürünleri doğal D vitamini kaynaklarıdır.
Ancak D vitamini sadece besinlerden alınamaz. Yaşla birlikte emilimi azalır. Gerektiğinde doktor önerisiyle yaz-kış takviye alınmalıdır. D vitaminin dışında B6 vitamini (kırmızı et, balık, tavuk, hindi, baklagil, fındık, patates, ıspanak, kavun, süt, peynir, yumurta) ve E vitamini de (Ispanak, brokoli, pazı, bal kabağı gibi koyu yeşil veya turuncu sebzeler, avokado, zeytinyağı, badem, fındık, ayçekirdği). bağışıklığı destekler.
