Yapay zeka ve dijital teknolojilerin öncüsü Google, bu kez biyoteknoloji ve halk sağlığı sorunlarını çözmek için yeni bir projeye başladı. Google’ın ana şirketi Alphabet bünyesinde yürütülen “Debug” inisiyatifi, sivrisinek kaynaklı hastalıklarla mücadelede devrim yaratacak bir adımı hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Laboratuvar ortamında üretilen milyonlarca steril sivrisinek, ekolojik dengeyi bozmadan hastalık yayan popülasyonu dizginlemek amacıyla doğaya salınacak.
DENGEYİ DEĞİŞTİRECEK: İKİ YILLIK DENEME PLANI
Projenin işleyiş mekanizması, doğadaki üreme döngüsüne müdahale üzerine kurulu. Google, laboratuvarlarda yetiştirdiği erkek sivrisinekleri Wolbachia pipientis adlı bir bakteriyle enfekte ederek steril hale getiriyor.
Bu bakteriyi taşıyan erkek sivrisinekler doğadaki dişilerle çiftleştiğinde, yumurtalar döllenmiş olsa dahi gelişimini tamamlayamıyor ve yeni yavrular çıkmıyor.
Sadece dişilerin ısırdığı ve hastalık bulaştırdığı gerçeğinden yola çıkan proje, salınan milyonlarca erkek sivrisinek sayesinde “ısıran popülasyonu” artırmadan zamanla doğal yolla azaltmayı hedefliyor.
GOOGLE LABORATUVARDA 32 MİLYON SİVRİ SİNEK ÜRETTİ!
ABD Federal Register kayıtlarına göre, Google ilk yıl 16 milyon ve ikinci yıl 16 milyon olmak üzere toplamda 32 milyon steril erkek sivrisineği Florida ve California eyaletlerinde serbest bırakmak için başvuruda bulundu.
ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından değerlendirme aşamasında olan proje, onay alması durumunda en geniş kapsamlı biyolojik mücadele örneklerinden biri olacak.
Aslında kısırlaştırma yöntemi, daha önce Akdeniz meyve sineği ve vida sineği gibi zararlılarla mücadelede başarıyla kullanılmış köklü bir teknik. Google’ın bu projeyle farkı, modern laboratuvar tekniklerini ve veri analiz gücünü bu sürece dahil etmesi. Teknoloji devinin bu girişimi, büyük şirketlerin halk sağlığı ve biyolojik denge konularında üstlendiği yeni ve kritik rolün en somut kanıtı olarak dikkat çekiyor.
Alphabet’in yaşam bilimleri birimi tarafından 2014 yılında temelleri atılan Debug projesi, on yılı aşkın bir süredir teknoloji ve biyolojiyi bir araya getiriyor.
Projenin temel amacı, sıtma, zika ve deng humması gibi ciddi hastalıklara yol açan sivrisinek popülasyonlarını kontrol altına almak. Yapay zeka ve makine öğrenmesi destekli bu biyolojik mücadele yöntemi, kimyasal ilaç kullanımına gerek bırakmayan, çevre dostu bir alternatif olarak geliştirildi. Bugüne kadar yerel topluluklar ve hükümetlerle koordineli yürütülen çalışmalar, şimdi devasa bir salım planıyla yeni bir boyuta taşınıyor.
