ABD, Avrupa’daki NATO ülkelerine yeni nükleer silahlar konuşlandırmaya hazırlanıyor. Gizli yürütülen bu görüşmelere göre nükleer silahlar fırlatma tesisleriyle birlikte yeni ülkelere yerleştirilecek
Rusya’ya karşı atılan bu adım, AB’ye askeri desteğini azaltan Pentagon’un hala nükleer koruma sağladığını gösterme amacı taşıyor.
Avrupalı müttefikler kıta savunmasında oluşacak boşluklardan büyük endişe duyuyor. Nükleer kapasiteli uçakların bombalarla birlikte daha fazla ülkede bulunması müttefiklere güvence vermeyi hedefliyor.
ABD bu yolla nükleer şemsiye taahhüdünü sürdürdüğünü gösterirken asker ve balistik mühimmat desteğinden çekildiğini vurguluyor.
AB’NİN YÜREĞİNE SU SERPECEK
Süreç, Donald Trump yönetiminin Avrupa’daki askerleri ve kritik silah sistemlerini çekme kararı sonrasında başladı.
Yetkililer nükleer paylaşım düzenlemelerinde kesin bir değişiklik garantisi olmadığını da belirtti. Yine de NATO’nun doğu kanadındaki ülkeler bu yeni düzenlemeye büyük ilgi gösteriyor.
Polonya ve Baltık devletleri nükleer kapasiteli uçak üslerine ev sahipliği yapmak istiyor. Rusya sınırına en yakın müttefikler bu konuda en çok istekli olanlar arasında yer alıyor.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve Vladimir Putin’in nükleer kapasite hakkındaki açıklamaları bu ilgiyi artırdı.
Polonyalı yetkililer, ülkelerinde nükleer silah bulundurma arzularını daha önce açıkça dile getirmişti. Eski Cumhurbaşkanı Andrzej Duda bu girişimin kendi topraklarına genişletilmesi için çağrı yapmıştı.
Varşova yönetimi bu yıl Fransa’nın başlattığı yeni bir girişime de katıldı. Bu girişim nükleer caydırıcılık unsurlarının geçici olarak müttefik Avrupa ülkelerine taşınmasını inceliyor.
Ancak uzmanlar nükleer genişleme konusunda henüz yakın bir anlaşma olmadığını vurguluyor.
TÜRKİYE’DE DE VAR
NATO bünyesindeki mevcut nükleer paylaşım programı Soğuk Savaş döneminde tasarlandı. Bu program şu anda Belçika, Almanya, İtalya, Hollanda, Türkiye ve İngiltere ülkelerini kapsıyor.
Sistem nükleer silahı olmayan müttefiklere nükleer koruma sağlarken ABD’ye de olası rakiplerine karşı hızlı vuruş imkanı sunuyor.
Avrupa’ya konuşlandırılan ABD nükleer silahları tamamen Amerikan askerleri tarafından korunuyor ve saklanıyor.
Silahların kullanımına dair tek yetki de yine Washington mülkiyetinde bulunuyor. Müttefik ülkelerin tahsis edilen hava grupları ise F-35, F-15 ve Tornado jetlerini kullanıyor.
Bu askeri birimler tatbikatlara katılmak ve yetki verildiğinde bombaları konuşlandırmak için sürekli eğitim alıyor.
ÇİN VE RUSYA ENDİŞELİ
Trump yönetiminin askeri varlıkları Asya bölgesine kaydırma hamlesi müttefikleri şaşırttı. Avrupalı müttefikler konvansiyonel askeri harcamalarını ve yatırımlarını büyük ölçüde artırmayı taahhüt etti.
Ancak ABD tarafından sağlanan nükleer şemsiye kıta için kesinlikle yeri doldurulamaz görülüyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte geçen ay yapılan bakanlar toplantısından sonra ortak bir anlayış olduğunu belirtti.
Rutte ABD’nin diğer bölgelere yöneleceğini ancak Avrupa’daki genel caydırıcılığın aynı kalması gerektiğini vurguladı.
Genel Sekreter ittifakın kararlılığını şu uzun ve net sözlerle ifade etti: “Her şeyin son derece net olmasını istiyorum.
Eğer herhangi biri bize saldırma aptallığında bulunursa verilecek yanıt kesinlikle yıkıcı olacaktır.”
