Çin, ABD’nin son dönemde hayata geçirdiği ticaret ve teknoloji kısıtlamalarına karşı yeni ekonomik tedbirler açıkladı. Pekin yönetimi, ABD’ye yönelik insansız hava aracı (İHA) ihracatında denetimleri sıkılaştırırken, altı ABD’li kuruluşla ticari ilişkileri de durdurma kararı aldı.
LİDERLER ZİRVESİ ÖNCESİ GERİLİM YÜKSELDİ
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ABD Başkanı Donald Trump’ın mayıs ayında Pekin’de gerçekleştirdiği görüşmenin ardından ilişkilerde yumuşama beklentisi oluşmuştu. Ancak Şi’nin eylül ayında ABD’ye yapması planlanan ziyaret öncesinde iki ülke arasındaki ticaret gerilimi yeniden tırmandı.
Çin Ticaret Bakanlığı, alınan yeni tedbirlerin ABD’nin son kısıtlamalarına karşılık olarak uygulamaya konulduğunu açıkladı.
ABD Federal İletişim Komisyonu’nun (FCC) Çin menşeli dronlara yönelik yasak kararı ile ABD İç Güvenlik Bakanlığı’nın, Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası kapsamında 43 Çinli şirketi kara listeye eklemesi, Pekin’in misilleme kararında etkili oldu.
‘BAŞKA SEÇENEĞİMİZ KALMADI’
Çin Ticaret Bakanlığı açıklamasında, ABD’nin attığı adımların iki ülke liderleri arasında varılan mutabakatı ihlal ettiği ve Çin’in meşru haklarına zarar verdiği savunuldu.
Açıklamada, “Çin’in gerekli karşı tedbirleri almaktan başka seçeneği kalmamıştır” ifadeleri kullanıldı.
Pekin yönetimi ayrıca Washington’a, Çin’e yönelik kısıtlamaları kaldırma ve “hatalı uygulamalara” son verme çağrısında bulunurken, yeni yaptırımlar gelmesi halinde ilave karşılık verileceği uyarısını yaptı.
KRİTİK METALLERİN İHRACATINA YENİ KISITLAMA
ABD, savunma sanayisinde ve kritik üretim alanlarında Çin’e olan bağımlılığı azaltma hedefi doğrultusunda yeni ihracat kısıtlamalarını devreye aldı.
ABD Sanayi ve Güvenlik Bürosu, batarya geri dönüşümünden elde edilen “siyah kütle” ile savunma sanayisinde kullanılan tungsten hurdasının ihracatına bir yıl süreyle yasak getirildiğini duyurdu.
Savunma, teknoloji ve enerji sektörleri açısından kritik öneme sahip birçok metalin üretiminde küresel ölçekte önemli paya sahip olan Çin’in, ticaret savaşında bu malzemelere erişimi zaman zaman kısıtlaması Batılı ülkelerde tedarik güvenliği tartışmalarını da artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump da geçen hafta Ticaret Bakanlığı’na belirli metallerdeki arz yetersizliğinin ulusal güvenlik açısından risk oluşturduğunu belirterek yeni kısıtlamalar hazırlanması talimatını verdi.
İHA İHRACATINA YENİ DENETİM SİSTEMİ
Pekin yönetimi, hem sivil hem de askeri amaçlarla kullanılabilen çift kullanımlı insansız hava araçları, bunların kritik parçaları ve ilgili teknolojilerin ihracatında olay bazlı inceleme ve onay şartı getirdi.
Yeni düzenlemeyle birlikte ABD’ye yönelik İHA ihracatında denetim süreci daha da sıkılaştırılmış oldu.
ALTI ABD’Lİ KURULUŞA YAPTIRIM
Çin, aralarında Applied DNA Sciences Inc. ile Human Rights in China’nın da bulunduğu altı ABD’li kurumun Çinli şirket ve kuruluşlarla ticaret yapmasını ve çeşitli faaliyetlerde bulunmasını yasakladı.
Ayrıca Çin Ticaret Bakanlığı, Compliance Testing LLC isimli şirketin, FCC ile iş birliği yaparak Çin’in egemenliği ve güvenliğine zarar verdiği gerekçesiyle ülkedeki ticari faaliyetlerinin durdurulduğunu açıkladı.
Bakanlık ayrıca ithal yazıcı yazılımları ile büro ekipmanlarının ulusal güvenliğe etkisinin incelendiğini duyurdu.
SERTİFİKASYON KURALLARI DEĞİŞTİ
Çin Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi de yeni bir düzenlemeye giderek, ABD merkezli şirketlerin Çin Zorunlu Sertifikasyonu (CCC) kapsamında Çinli kuruluşlar adına fabrika denetimi yapamayacağını açıkladı.
Elektronik ürünlerin güvenlik standartlarını belgeleyen CCC sertifikasına ilişkin bu değişiklikle birlikte, ABD’li üreticilerin Çin pazarı için ABD dışındaki denetim kuruluşlarıyla çalışması gerekecek.
Öte yandan ABD Federal İletişim Komisyonu, geçen hafta ulusal güvenlik gerekçesiyle Çin menşeli insansı robotlar ve güç dönüştürücülerinin ithalatına yönelik yeni yasaklar getirdiğini duyurmuştu.
