Çin, Meta’nın yapay zeka şirketi Manus’u 2 milyar dolar karşılığında satın almasını engelledi. Ülkenin en üst düzey ekonomik planlama kurumu olan Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC), bu sabah yaptığı kısa açıklamayla anlaşmanın iptal edilmesini emretti.
Meta, Manus’u satın alacağını Aralık ayında duyurmuştu. Şirketin merkezi Singapur’da bulunsa da, kurucularının ve teknolojik altyapısının büyük ölçüde Çin’e dayanması, anlaşmayı daha ilk günden tartışmalı hâle getirdi.
Bloomberg’de yer alan habere göre, ABD ile Çin arasında yaşanan teknoloji savaşının gölgesinde böyle bir anlaşmanın gerçekleşmesi herkesi şaşırttı. Nitekim günün sonunda Çin yönetimi devreye girerek anlaşmayı engelledi.
Meta henüz konuyla ilgili bir açıklama yapmadı, ancak bu dakikadan sonra anlaşmanın gerçekleşmesi epey zor görünüyor. Mart ayında Manus’un kurucu ortakları hükûmet yetkilileri ile görüşmek üzere Pekin’e çağrılmış, bundan kısa süre sonra da geçici yurt dışı yasağı ile karşı karşıya kalmışlardı.
Yani Manus yöneticileri doğrudan cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecekleri bir pozisyondalar. Hâl böyleyken Çin yönetiminin isteklerine karşı çıkmaları pek mümkün değil.
Manus’a yönelik bu kısıtlama aslında Çin’in son dönemde benimsediği genel politikasını da yansıtıyor. Pekin yönetimi, ülke içinde geliştirilen kritik teknolojilerin ABD’ye transfer edilmesini engellemeye çalışıyor.
Bu yüzden son dönemde yapay zekâ şirketlerine yönelik denetimler ciddi şekilde artırılmış durumda. Hatta kısa süre önce bazı girişimlere, hükümet onayı olmadan ABD kaynaklı yatırımları kabul etmemeleri yönünde uyarılar yapıldığı da konuşuluyor.
Yani Çin artık ABD’den teknoloji kopyalayan taraf olmanın ötesine geçip, kendi teknolojisini ABD’den korumaya çalışan bir konuma ulaşmış durumda. Bu politika değişikliği de bunun bir yansıması.