NOAA’nın Seascape Alaska 5 keşif ekibi 2023 yılında Pasifik Okyanusu’nun karanlık diplerinde altın renginde parlak bir küreyle karşılaştı. Uzaktan kumandalı bir denizaltı aracının vakum aparatıyla yüzeye çıkarılan nesne, bilim dünyasında uzun süre tartışma yarattı. Smithsonian Enstitüsü’nden zoolog Allen Collins o anı “Herkes ‘Bu da ne?’ diyordu” sözleriyle anlattı.
NE YUMURTA NE SÜNGER
Nesnenin ne olduğuna dair teoriler birbirini kovaladı. Dev bir yumurta olabileceği, bir sünger türüne ait olabileceği, hatta bir mikrop tabakası olabileceği öne sürüldü. Okeanos Explorer gemisindeki laboratuvarlarda başlayan inceleme süreci 2,5 yıl boyunca sürdü.
Collins ve ekibi ilk aşamada nesnenin kaba anatomisini inceledi. Bir ağız, kas dokusu ya da belirli bir hayvan türüne işaret edecek herhangi bir yapı aradılar. Hiçbirini bulamadılar.
İPUCU YAKICI HÜCRELERDEN GELDİ
Dönüm noktası mikroskop altında geldi. Araştırmacılar nesnenin dokusunda nematosist adı verilen yakıcı hücrelere rastladı. Bu hücreler, denizanaları ve mercanları da kapsayan 11 binden fazla türlük Haşlamlılar grubunun ayırt edici özelliğiydi. A
Daha detaylı analizde ise yalnızca Hexacorallia sınıfına özgü spirosist yapıları tespit edildi. Collins bu bulguyu “Spirosistler Hexacorallia sınıfına özgüdür” diyerek teyit etti. Böylece olasılıklar yaklaşık 4 bin türe indi.
GİZEMLİ CANLI: RELİCANTHUS DAPHNEAE
Son adım DNA testleriydi. Genetik analizler nesnenin Relicanthus daphneae adlı anemon benzeri bir derin deniz canlısına ait olduğunu ortaya koydu. Amerikan Doğa Tarihi Müzesi’nden uzman Estefania Rodriguez, dokunun bu canlının kendini okyanus tabanındaki kayalara çimentolamak için salgıladığı kutikula adlı dış tabaka olduğunu teşhis etti.
Relicanthus daphneae, görünüşte anemonlara çok benzese de onlardan farklı özellikler taşıyan, hakkında çok az şey bilinen gizemli bir tür. Altın rengindeki parlak küre de bu canlının tutunma mekanizmasının bir parçası.
Araştırmanın sonuçları şimdilik bioRxiv ön baskı sunucusunda paylaşıldı, henüz hakem denetimli bir dergide yayımlanmadı. Bilim insanları resmi yayın sürecinin ardından Relicanthus daphneae‘nin biyolojisi ve bu sıra dışı tutunma mekanizması hakkında daha kapsamlı veriler sunmayı hedefliyor.
