Ordu / Hanife Akça-Ali Yazan / Yeniçağ
CHP Ordu Milletvekili Dr. Mustafa Adıgüzel, 2026 fındık alım fiyatı için “375 + 25” formülünü açıkladı. Adıgüzel, Türkiye genelinde taban fiyatın 375 TL, eğimli arazilerde ise kilogram başına 25 TL ilave destekle toplam 400 TL verilmesi gerektiğini söyledi.
“EĞİMLİ ARAZİDE 400 LİRANIN ALTI KONUŞULMAMALI”
CHP Ordu Milletvekili Dr. Mustafa Adıgüzel, CHP Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında yaklaşan fındık hasadı öncesinde üreticilerin yaşadığı sorunları gündeme taşıdı. “Fındıkta Formül 375 + 25” başlığıyla açıkladığı öneride, Türkiye genelinde taban fiyatın 375 TL, eğimli arazilerde ise kilogram başına 25 TL ilave destek verilerek toplamda 400 TL seviyesine ulaşılması gerektiğini söyledi.
“580 FINDIK BAHÇESİ SATILIK”
Hasat sezonuna 15-20 gün kaldığını belirten Adıgüzel, yüksek maliyetler ve fiyat belirsizliği nedeniyle üreticinin bahçesine girmekte dahi tereddüt ettiğini ifade etti. Ordu’da bir internet sitesinde 580 fındık bahçesinin satışta olduğunu söyleyen Adıgüzel, fındığın Türkiye’nin bir numaralı tarım ihracat ürünü olduğunu belirterek, yaklaşık 400 bin üreticinin ve 8 milyon vatandaşın geçimini bu üründen sağladığını vurguladı.
FERRERO, TMO VE FİSKOBİRLİK’E SERT ELEŞTİRİ
Geçen yıl yaşanan süreci “üreticiye yapılan zulüm” olarak nitelendiren Adıgüzel, düşük rekolteye rağmen fiyatların yükselmediğini savundu. Rekabet Kurulu tarafından da sicili tartışılan Ferrero’nun ve Türkiye’deki paydaşlarının piyasaya müdahale ettiğini öne süren Adıgüzel, hükümet, Tarım ve Orman Bakanlığı, Toprak Mahsulleri Ofisi ve Fiskobirlik’in ise üreticiyi korumakta yetersiz kaldığını iddia etti. TMO’nun 200 TL olarak açıkladığı taban fiyatın altına düşen piyasaya müdahale etmediğini savunan Adıgüzel, Fiskobirlik’i de üretici yerine siyasi tartışmaların parçası olmakla eleştirdi.
“İHRACATÇI İKİ KATINA SATTI”
Adıgüzel, ihracatçının geçen yıl fındığı ortalama 14,8 dolardan sattığını belirterek bunun kabuklu fındıkta yaklaşık 350 TL’ye karşılık geldiğini söyledi. “Üreticiden 200 liranın altında alınan fındık iki katı fiyata ihraç edildi.” diyen Adıgüzel, oluşan katma değerden üreticinin pay alamadığını savundu.
“MUHALEFET DE YETERİNCE SAHİP ÇIKAMADI”
Konuşmasında muhalefeti de eleştiren Adıgüzel, iki yıldır üreticilerin beklediği kapsamlı bir fındık mitinginin düzenlenmediğini söyledi. Geçen yıl ziraat odaları, yerel basın ve üreticilerle birlikte fındığın pazara indirilmemesi yönünde dayanışma oluşturduklarını belirten Adıgüzel, ancak bu girişimin yeterli destek görmediğini ve başarılı olamadığını ifade etti.
“REKOLTE 600-650 BİN TON”
Rekoltenin fiyat belirleyen en önemli unsurlardan biri olduğunu dile getiren Adıgüzel, ihracatçı birliklerinin açıkladığı 800 bin tonluk tahminlerin gerçeği yansıtmadığını öne sürdü. Sahadan aldıkları verilere göre rekoltenin 600 ila 650 bin ton arasında gerçekleşeceğini söyleyen Adıgüzel, Körfez’deki savaşın etkisiyle gübre ve akaryakıt fiyatlarının arttığını, bu nedenle üretim maliyetlerinin 200 TL’nin çok üzerine çıktığını ifade etti.
“375 + 25 FORMÜLÜ”
CHP’nin geçen yıl 250 TL taban fiyat talep ettiğini hatırlatan Adıgüzel, ENAG’ın açıkladığı enflasyon oranı dikkate alındığında bu rakamın bugün 375 TL’ye ulaştığını söyledi. Buna ek olarak eğimli arazilerde üretim yapan çiftçilere kilogram başına 25 TL destek verilmesini isteyen Adıgüzel, “Türkiye genelinde 375 TL taban fiyat, yüzde 6’nın üzerindeki eğimli arazilerde ise 25 TL ilave destekle toplam 400 TL verilmelidir.” dedi. 25 TL’lik desteğin rastgele belirlenmediğini ifade eden Adıgüzel, bunun 2014 yılında dönüm başına verilen 170 TL desteğin günümüz şartlarına uyarlanmış karşılığı olduğunu savundu.
“300 LİRA TELAFFUZU YANLIŞTIR”
Bazı siyasi çevrelerde dile getirilen 300 TL’lik fiyat beklentisini de eleştiren Adıgüzel, bu rakamın enflasyon karşısında gerçekçi olmadığını söyledi. Muhalefetin hükümeti daha yüksek fiyat açıklamaya zorlaması gerektiğini belirten Adıgüzel, “375’in, eğimli arazide ise 400 liranın altındaki rakamlar konuşulmamalıdır.” ifadelerini kullandı.
“HER 1 LİRALIK ARTIŞ TÜRKİYE’YE YAKLAŞIK 1 MİLYAR LİRA KAZANDIRIYOR”
Fındık fiyatının sadece üreticiyi değil ülke ekonomisini de doğrudan etkilediğini belirten Adıgüzel, kilogram fiyatındaki her 1 liralık artışın Türkiye ekonomisine yaklaşık 800 milyon ile 1 milyar lira arasında gelir sağladığını söyledi. Bölgede fındıktan başka geçim kaynağı bulunmadığını ifade eden Adıgüzel, dört kişilik bir çiftçi ailesinin yaşamını sürdürebilmesi için fındığın kilogram fiyatının en az 360 TL seviyesinde olması gerektiğini savundu.
AK PARTİLİ VEKİLLERE ELEŞTİRİ VE FINDIK KANUNU ÇAĞRISI
Konuşmasının sonunda bazı AK Parti milletvekillerini de eleştiren Adıgüzel, fındık konusunda yeterince çalışılmadığını ileri sürdü. İki dönemdir TBMM’ye sunduğu 33 maddelik Fındık Kanunu Teklifini hatırlatan Adıgüzel, teklifte taban fiyat uygulamasından destekleme modeline, işçi ücretlerinden finansmana, Fındık Bank kurulmasından Fındık Sektörü Düzenleme ve Denetleme Kurulu’na kadar sektörün tüm sorunlarına yönelik düzenlemelerin yer aldığını belirterek, “Biz bunun kitabını yazdık. Okumalarını tavsiye ederim.” dedi.
