Ankara barajları yaza güçlü girse dehavalar ısınınca su kullanımı sıçradı

Ankara barajlarında doluluk oranı yüzde 50 eşiğine dokunmak üzere. ASKİ’nin 3 Haziran Çarşamba günü açıkladığı verilere göre toplam doluluk yüzde 49,02, aktif kullanılabilir su oranı ise yüzde 43,08 seviyesine çıktı. Bir önceki gün toplam yüzde 48,95, aktif yüzde 43 olan rakamlar, küçük ama kararlı bir artış gösterdi.

Barajlardaki toplam su miktarı 713 milyon metreküpe ulaştı. Aktif kullanılabilir su ise 561,3 milyon metreküp olarak ölçüldü. Geçen yılın aynı tarihinde barajlarda 428,5 milyon metreküp su bulunuyordu, aktif su ise yalnızca 239,5 milyon metreküptü. Aktif su rezervi geçen yılın 2,3 katına çıkmış durumda.

Haziran ayının barajlara taşıdığı su miktarı dikkatleri çekti. Ayın henüz üçüncü gününde barajlara toplam 5,1 milyon metreküp su girişi kaydedildi. Bu oran Ankara’ya 3 buçuk gün yetecek ölçüde.

Geçen yılın tüm haziran ayında barajlara giren su yalnızca 5,6 milyon metreküptü. İki günde geçen yılın aylık toplamına neredeyse ulaşılmış olması, Ankara havzasındaki yağışların bu yıl ne denli farklı seyrettiğini gösteriyor.

ANKARA BARAJ DOLULUK ORANLARI (3 HAZİRAN 2026)

  • Çamlıdere Barajı: %43,49
  • Kesikköprü Barajı: %100
  • Kargalı Barajı: %100
  • Akyar Barajı: %85,68
  • Eğrekkaya Barajı: %81,85
  • Kavşakkaya Barajı: %72,31
  • Çubuk 2 Barajı: %70,79
  • Kurtboğazı Barajı: %34,00
  • Peçenek Barajı: %27,48
  • Türkşerefli Barajı: %5,20

ELDEKİ SU YAZI ÇIKARMAYA YETER Mİ?

Ankara barajlarında 3 Haziran itibarıyla aktif kullanılabilir su 561 milyon metreküp. Günlük tüketimin 1,45 milyon metreküpe çıktığı bugünkü koşullarda bu stok yaklaşık 387 günlük su anlamına geliyor. Geçen yıl aynı tarihte yalnızca 184 günlük su vardı.

Yaz ilerledikçe günlük su tüketimi de artıyor. ASKİ verilerine göre 3 Haziran’da şehre 1 milyon 452 bin metreküp su verildi. Bir hafta önce bu rakam 1,23 milyon metreküptü; 10 günde yaklaşık yüzde 18’lik bir sıçrama yaşandı. Temmuz ve ağustosta tüketimin daha da yükselmesi bekleniyor.

Çamlıdere, yüzde 43,49 doluluğuyla Ankara’nın su yükünün büyük bölümünü taşımaya devam ediyor. 1 milyar 108 milyon metreküplük kapasitesiyle başkentin omurgası olan bu barajda 482 milyon metreküp su bulunuyor. Günlük olarak Çamlıdere’den 524 bin, Kurtboğazı’ndan 496 bin, Kesikköprü’den 301 bin metreküp su çekiliyor.

2025’te haziran başında toplam doluluk yüzde 29,5 ile bu yılın çok gerisindeydi ve yaz boyunca ağır koşullarla yönetilmişti. Bu yıl başlangıç noktası çok daha güçlü, ancak Ankara’nın su güvenliği yalnızca baraj doluluğuyla değil, yaz boyunca tüketimin nasıl seyredeceği ve sonbahar yağışlarının ne zaman başlayacağıyla belirlenecek.

Kaskad yapıda yukarı havzadaki barajların güçlü seyri olumlu bir sinyal. Eğrekkaya yüzde 81,85, Kavşakkaya yüzde 72,31 ile alt basamaklara su aktarımını sürdürüyor. Bu transferin devam etmesi, Kurtboğazı ve dolayısıyla İvedik Arıtma Tesisi’ne kesintisiz su akışı açısından önemli.

ŞEHİRLERE GÖRE BARAJ DOLULUK ORANLARI

BARAJ DOLULUK ORANI NEDEN ÖNEMLİ?

Milyonlarca Ankaralı’nın musluğundan akan su, 9 barajın birbirine bağlı olduğu kaskad sistemden geliyor. Bu zincirdeki her halkada yaşanan değişim kentin tamamına yansıdığından, doluluk oranları günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geliyor.

BARAJ DOLULUK ORANI NE DEMEK?

Mevcut su hacminin barajın taşıyabileceği maksimum suya bölünmesiyle ortaya çıkan yüzdelik rakam, baraj doluluk oranı olarak adlandırılıyor. Yağış rejimi, kar erimeleri, kentsel su kullanımı ve hava sıcaklığına bağlı buharlaşma bu değeri günden güne şekillendiriyor.

NEDEN İKİ FARKLI DOLULUK ORANI AÇIKLANIYOR?

Baraj gölünün en derin noktasında, teknik olarak pompalanıp şebekeye verilemeyecek bir su katmanı kalıyor. Bu katmana ölü hacim deniyor. Toplam doluluk ölü hacmi de kapsarken, aktif doluluk sadece gerçekten Ankaralıların musluklarına ulaşabilecek suyu yansıtıyor. Bugün toplam yüzde 49,02, aktif ise yüzde 43,08; aradaki 6 puanlık farkı ölü hacim oluşturuyor.

ANKARA İÇİN YETERLİ DOLULUK SEVİYESİ NE KADARDIR?

Toplam dolulukta yüzde 30’un altı kritik bölge, aktif dolulukta yüzde 20’nin altı alarm noktası olarak tanımlanıyor. Yazı rahat geçirebilmek için toplam oranın yüzde 40-50 arasında olması hedefleniyor. Ankara’nın baraj kapasitesinin yıllık su ihtiyacından 3 kat fazla olması düşük yüzdeleri yanıltıcı kılabiliyor; önemli olan yüzde değil, musluklara ulaşabilecek suyun mutlak miktarı.

SU AZALDIĞINDA ANKARA’DA GÜNLÜK HAYAT NASIL ETKİLENİYOR?

Rezerv düştükçe önce su baskısı zayıflıyor, yüksek katlara su ulaşmakta güçlük yaşanıyor. Devamında belirli saat dilimlerinde ya da mahallelerde sırayla kesintiler uygulanıyor. Ankara 2025 Aralık’ında aktif doluluk yüzde 1,60’a gerilerken bu aşamaların tamamını yaşamaya çok yaklaştı; acil tedbirler ve sıkı tasarruf çağrılarıyla kriz yönetildi.

ANKARA’NIN BARAJLARINDAKİ SU YALNIZCA İÇME SUYU İÇİN Mİ KULLANILIYOR?

Büyük çoğunluğu evet. Dokuz barajın neredeyse tamamı içme ve kullanma suyu üretimine ayrılmış durumda. Tek istisna Kesikköprü; Kızılırmak üzerindeki bu yapı yıllık yaklaşık 250 GWh elektrik de üretiyor. Çamlıdere’den çekilen su 47 kilometrelik boru hattıyla Türkiye’nin en büyük içme suyu arıtma tesisi İvedik İSAT’a taşınıyor ve oradan başkentin şebekesine veriliyor.

Author: Yusuf Arslan