İran savaşı ekonomide dengeleri sarstı. Altının güvenli limanının sarsan savaş yatırım alışkanlıklarında da etkili oldu.
ALTINA YATIRAN 3,8 MİLYON KİŞİ KAYIPTA
28 Şubat’ta başlayan savaş öncesinde 2,1 trilyon liranın üzerinde olan Bireysel Emeklilik Sistemi BES toplam fon büyüklüğü, savaşın etkisiyle Mart sonunda 1,9 trilyon liraya kadar geriledi.
Her ne kadar fon büyüklüğü bugünlerde 2 trilyon liraya toparlanmış olsa da, savaş öncesi seviyelerin hala 100 milyar lira gerisinde seyrediyor. Bu devasa kaybın en büyük nedeni, sistemdeki katılımcıların yüzde 32’sinin yatırım tercihini altından yana kullanması oldu. BES fon büyüklüğünün yüzde 56’sının altın fonlarından oluşması, yaklaşık 3,8 milyon katılımcının tasarruflarının enflasyon karşısında erimesine yol açtı.
GETİRİLERDE TERSİNE DÜNYA: HİSSE FONLARI ATAĞA GEÇTİ
2025 yılını yüzde 100’ün üzerinde getiriyle rekor kırarak kapatan altın fonları, 2026’nın ilk dört ayında katılımcısını hayal kırıklığına uğrattı. Hürriyet yazarı Noyan Doğan’ın analizine göre, sene başından bu yana fon getirilerindeki değişim şöyle şekillendi:
Hisse Fonları: Yüzde 24,2 getiri ile zirveye oturdu. Yüzde 10,04’lük dört aylık enflasyonla kıyaslandığında yüzde 14,1 reel getiri sağladı.
Değişken Fonlar: İçinde altın, hisse ve döviz gibi karma enstrümanlar barındıran bu fonlar yüzde 23 getiri sunarak enflasyonun 12 puan üzerinde kazandırdı.
Altın Fonları: Savaşın etkisiyle sadece yüzde 9 getiri sağlayabildi ve enflasyonun altında kalarak tasarruf sahibine kaybettirdi.
Para Piyasa (Faiz) Fonları: Yüzde 12 getiri ile enflasyonun ancak bir miktar üzerinde kalabildi.
“PANİKLE HAREKET ETMEYİN AMA ÜZERİNE DE YATMAYIN”
Noyan Doğan, 12 milyon BES katılımcısına belirsizlik ortamında şu stratejik önerilerde bulundu:
“BES bir emeklilik sistemi olduğu için kısa süreli piyasa dengesizliklerine bakıp panikle hareket etmemek gerekiyor. Ancak bu, tasarrufları tek bir varlık sınıfına bağlayıp üzerine yatmak anlamına da gelmiyor. Tasarrufunuzun tamamını bir fondan diğerine geçirmek yerine; altın, hisse ve faiz içeren para piyasası şeklinde eşit bir dağılım yapabilir ya da profesyonel yönetim sunan değişken fonları tercih edebilirsiniz.”
