Orta Doğu’da tırmanan İran savaşı gerilimi, küresel piyasalarda dalgalanmalara neden olurken, Avrupa tarım sektöründe de beklenmedik bir krizi tetikledi.
Bölgedeki mevcut patates arzının yüksek olmasına rağmen, geleceğe ilişkin belirsizlikler nedeniyle patates vadeli kontratları (CFD) son bir ayda adeta uçuşa geçti.
21 Nisan’dan bu yana yaşanan finansal hareketlilik, kontrat fiyatlarında yüzde 705’lik rekor bir artışa eden oldu.
REFERANS FİYATLAR YÜKSELDİ
Serbest piyasada, işleyici firmalarla önceden fiyat sabitleme anlaşması yapmamış üreticileri doğrudan etkileyen spot referans fiyatlar, 100 kilogram başına 2.11 euro seviyesinden jet hızıyla 18.50 euroya yükseldi.
Uzmanlar, şu an için depolarda ürün eksikliği bulunmadığını fakat finansal piyasaların “gelecekteki kıtlık riskini” şimdiden satın aldığını vurguadı.
GÜBRE KRİZİ VE LOJİSTİK ENGELLER KAPIDA
Yüksek besin elementi ihtiyacı nedeniyle üretimi hassas dengelere bağlı olan patateste, maliyet ve lojistik krizi baş gösterdi. Bölgedeki gerilimin ardından amonyak ve üre gibi temel gübre maliyetlerinde yaşanan yaklaşık yüzde 80’lik artış, üreticileri zor durumda bıraktı.
Jeopolitik risklerin deniz ticareti koridorlarında oluşturduğu güvensizlik ise tarımsal lojistik ağlarını doğrudan tehdit ediyor.
Piyasa aktörleri ve yatırımcılar, tırmanan maliyetler ile lojistik aksamaların, önümüzdeki dönemde üretim maliyetlerini katlayacağı ve hasat rekoltesinde ciddi düşüşlere yol açacağı uyarısında bulunuyor.
