Myanmar’ın değerli taş yataklarıyla bilinen Mogok bölgesinde suyla aşınmış çakılların arasında bulunan minik bir kristal, dünya üzerinde sadece tek bir örneği tespit edilen en nadir mineral olarak bilim tarihindeki yerini aldı. Uluslararası Mineraloji Birliği (IMA) tarafından resmi olarak tescillenen ve “Kyawthuite” adı verilen mineral, sadece 1,61 karat (yaklaşık 0,32 gram) ağırlığında. Bu ağırlık, bir masadan parmak ucuyla sıyrılabilecek tek bir büyükçe ekmek kırıntısının kütlesine eşdeğerdir.
RESMİ MAKAMLARCA ONAYLANDI
Kyawthuite, Uluslararası Mineraloji Birliği (IMA) tarafından 2015 yılında geçerli ve tamamen yeni bir mineral türü olarak kabul edilerek kayıt numarasıyla resmi listeye eklendi. Söz konusu yegane numune; Los Angeles Bölgesi Doğa Tarihi Müzesi’nden Anthony R. Kampf, California Teknoloji Enstitüsü’nden (Caltech) George R. Rossman ve Chi Ma ile Batı Sidney Üniversitesi’nden Peter A. Williams tarafından yürütülen ortak bir çalışmayla detaylı olarak analiz edilerek literatüre geçirildi.
ONAYLANMIŞ TEK MİNERAL
Hudson Mineraloji Enstitüsü’nün yönetimindeki mineral veri tabanı Mindat’ın aktardığı verilere göre kyawthuite, kendine ait bismut-antimon oksit grubunda onaylanmış tek mineral konumunda bulunuyor. Yapılan laboratuvar analizlerinde taşın öne çıkan fiziksel ve kimyasal özellikleri şu şekilde kaydedildi:
– Bismut, antimon ve oksijen elementlerinden oluşuyor.
– Grimsi turuncu-kırmızı renge sahip, şeffaf ogünümde ve elmas sırtı parlaklık barındırıyor.
– Mohs sertlik skalasına göre 5,5 seviyesinde (bakır madeni paradan sert, kuvarstan yumuşak).
– Santimetreküp başına yaklaşık 8,3 gram ile yüksek bir yoğunluğa sahip.
SU YOLUYLA TAŞINIYOR
Mineralin tespit edildiği yer, akarsular tarafından taşınan çakıl ve kumların biriktiği alüvyon bölgesi olan Chaung-gyi-ah-le-ywa köyü olarak açıklandı. Uzmanlar, mineralin ilk olarak magmanın soğumasının son aşamalarında nadir elementlerin yoğunlaşmasıyla oluşan kaba taneli “pegmatit” kayaçlarında meydana geldiğini ve zamanla su yoluyla taşındığını tahmin ediyor.
MÜZEDE KORUMA ALTINA ALINDI
Piyasa talebi veya mücevher değerinden ziyade, doğadaki tescilli benzersizliğiyle bilimsel bir referans (tip numunesi) kabul edilen bu tek kristal, koruma altına alındı. Gelecekte yapılacak çalışmalara kaynak oluşturması amacıyla resmi kopyası, Los Angeles Bölgesi Doğa Tarihi Müzesi Mineraloji Bilimleri Departmanı’nda 65602 katalog numarasıyla sergileniyor ve muhafaza ediliyor.
