Uluslararası bir araştırma, dünyanın en yaygın böcek ve sinek kovucu sprey içeriği olan DEET’in kokusunu sivrisineklerin bir süre sonra “yemek sinyali” olarak algılayabildiğini ortaya koydu.
Türkiye’de de artık görülmeye başlayan Aedes aegypti türü sivrisinekler üzerinde yapılan deneyde şartlandırılan sineklerin yüzde 60’ından fazlası, .
Journal of Experimental Biology dergisinde yayımlanan çalışmada araştırmacılar sivrisinekleri laboratuvarda DEET kokusuna maruz bırakarak besledi. Dört seans sonunda sinekler, onları uzak tutması gereken kimyasalın kokusunu kanla eşleştirmeyi öğrendi. Şartlandırılmış sineklerin büyük çoğunluğu beslenmek için DEET sürülmüş eli, sürülmemiş ele tercih etti.
ARTIK TÜRKİYE’DE DE YAŞIYOR
Deneyde kullanılan Aedes aegypti, Zika, dang humması ve sarı humma gibi ölümcül hastalıkları taşıyan bir tür. Tropik iklimlerle özdeşleşse de iklim değişikliğiyle birlikte Akdeniz havzasında ve Türkiye’nin güney kıyılarında giderek daha sık görülüyor. Sivrisineklerin çoğaldığı yaz aylarında kendimizi korumak için sıktığımız sineksavar spreylerin etkinliği bu zararlı hastalıklardan korunmak için giderek daha çok önem kazanıyor.
SPREY AZALINCA SİNEK CESARETLENİYOR
Uzmanlar DEET’in hala en etkili bir koruyucu olduğunu vurgularken asıl riskin spreyin ciltte seyrelmesiyle başladığına dikkat çekiyor. Kokunun yoğunluğu düştüğünde sivrisinek hem kişiyi tespit edebiliyor hem de o zayıflayan kokuyu ödülle ilişkilendiriyor.
Uzmanlara göre çözüm spreyi düzenli aralıklarla tazelemek, özellikle terleme ve uzun süreli açık hava etkinliklerinde ciltteki koruyucu katmanın zayıflamasına izin vermemek.
