Merkez Bankası TL’nin enflasyon karşısında hızla eriyip ufaldığını ortaya koyan belge niteliğindeki emisyon verilerini yayımladı. 2025 Yıllık Faaliyet Raporu’nda yer alan bilgilere göre, tedavülde dolaşan kağıt paraların yüzde 73’ü 200 ve 100 TL’lik banknotlardan oluştu. En büyük kupürlü paramızın dahi bozukluğa dönüşmesi yüzünden vatandaş cebinde bir tomar parayla çarşı-pazara çıkıyor, ama eve eli boş dönüyor. Merkez Bankası raporunda, 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla tedavülde 6.3 milyar adet banknot bulunduğu, kupür dağılımında adet olarak en yüksek payı yüzde 73’le 200 ve 100 liralık banknotların oluşturulduğu belirtildi.
100 TL’NİN PAYI DÜŞÜYOR
Rapora göre, tutar olarak da en yüksek payı yine 200 ve 100 TL’lik banknotlar alırken, 200 TL’nin emisyon tutarı içindeki ağırlığı yüzde 86.9’la rekor düzeye çıktı, 100 TL’nin payı ise yüzde 9.9’a geriledi.
Bir önceki yıl 200 ve 100 TL’nin banknot adedi içindeki payı yüzde 68.9; 200 TL’nin emisyon tutarı içindeki payı yüzde 81.3, 100 TL’nin payı yüzde 14.3’tü. Bu veriler, 100 TL’nin alım gücünün hızla değer yitirdiğini, onun yerini 200 TL’lik banknotların almaya başladığını gösteriyor. Bankalar da 200 TL’lik banknotlara olan talep nedeniyle bankamatiklere ağırlıklı olarak 200 TL koymaya başlamıştı.
İktidarın büyük banknot basmama ısrarı nedeniyle adeta bozuk paraya dönüşen 200 TL, Cumhurbaşkanlığı sistemine geçildiği 2018 yılında adet olarak yüzde 9.78, emisyon tutarı olarak yüzde 28.3’te bulunuyordu. O tarihte 100’lük banknot tutarda yüzde 54, adette yüzde 37 ile en çok kullanılan para durumundaydı.
Para basmak da pahalandı
Merkez Bankası, 2025 yılında tedavüle sürdüğü kağıt paraları basmak için 146 milyon 860 bin lira banknot tabı harcaması yaptı. Merkez’in para basma maliyeti 2024’te ise 112 milyon liraydı. Aynı dönemde banknot kağıdı ve mürekkep giderleri ise yüzde 77 gibi olağanüstü oranda artarak 2.6 milyardan 4.7 milyara çıktı. Para basma maliyetlerinde yaşanan hızlı artışta, emisyon artışının yanı sıra daha yüksek güvenlik önlemlerinin yer aldığı 200 TL’nin daha fazla basılması da etkili oldu.
