İstanbul’da iki gün sürecek “İkinci Yüzyılda Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü Konferansı”, Cem Karaca Kültür Merkezi’nde başladı.
29 aydın ve yazarın çağrısıyla düzenlenen konferans, siyaset, sivil toplum ve kültür-sanat alanlarından çok sayıda ismi bir araya getiriyor.
Konferansta, Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında demokratikleşme, Kürt sorunu, kadınların ve farklı kimliklerin yurttaşlık deneyimi ile katılımcı demokrasi başlıkları tartışılacak.
IMG_PLACEHOLDER_0 Memlekete yol aramak: “Cumhuriyet’in Demokratik Dönüşümü” Konferansı
Bugün 00:00
Açılış konuşmalarını Gültan Kışanak ve Rıza Türmen’in yaptığı konferansa yazar Burhan Sönmez de “Geleceğe Pencere Açmak” başlıklı bir video-mesaj gönderdi.
“Barışın yalnızca çatışmasızlık değil; özgürlük, demokrasi ve eşitlikle örülmesi gerektiğini yaşayarak öğrendik.”
Konferansımıza gönderdiği görüntülü mesajda Uluslararası PEN Başkanı Burhan Sönmez, Kürt meselesinin demokratik çözümü ile Türkiye’nin demokratikleşmesinin… pic.twitter.com/HaGYbsrzh2
— İkinci Yüzyılda Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü (@CDDkonferans) June 13, 2026
Konferansta okunan mesajlar
Açılış konuşmalarının ardından konferansa gönderilen mesajlar okundu.
CHP lideri Genel Başkanı Özgür Özel’in mesajı: “İkinci Yüzyılda Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü’ Konferansı’nın ülkemizin demokratik geleceğine ilişkin düşünsel ve toplumsal katkılar sunacağına inanıyorum. Demokrasi, barış, eşit yurttaşlık ve toplumsal uzlaşı gibi hayati öneme sahip konuların farklı görüş ve deneyimlerin katılımıyla ele alınmasını son derece kıymetli buluyor; bu anlamlı girişimin hazırlanmasında emeği geçen tüm kişileri kutluyorum. Konferansın başarılı ve verimli geçmesini temenni eder, çalışmalarınızda başarılar dilerim.”
DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan’ın mesajının bir bölümü: “Beklentimiz, Cumhuriyetin ikinci yüzyılında kimsenin kimliği, dili, inancı, cinsiyeti ya da yaşam tarzı nedeniyle dışarıda bırakılmadığı yeni bir demokratik yurttaşlık anlayışının güçlenmesidir. Talebimiz; Cumhuriyetin tekçi değil çoğulcu, dışlayıcı değil kapsayıcı, güvenlikçi değil özgürlükçü bir karakter kazanmasıdır. Cumhuriyetin ikinci yüzyılında mesele, Demokratik Cumhuriyet etrafında birleşmek ve onu herkesin ortak evi haline getirmektir. Kürt meselesinin demokratik ve kalıcı çözümü olmadan bugün içinde yaşadığımız demokrasi ve hukuk krizini aşmamız mümkün değildir. Barış, demokrasiyi büyüten; demokrasi ise barışı kökleştirip kalıcılaştıran en güçlü toplumsal zemindir. Bu nedenle barış ve demokratik toplum süreci, ülkemizin ortak geleceğini özgürlük, eşitlik ve adalet temelinde yeniden kurmak için tarihi bir fırsat sunmaktadır. Eşit yurttaşlığın kurucu ölçüsü olan kadın özgürlük mücadelesi başta olmak üzere; emek, ekoloji, gençlik ve yerel demokrasinin ortak geleceğimizin taşıyıcı kolonları olduğuna inanıyoruz.”
DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan’ın mesajının bir bölümü: “Ülkemizin yarınlarına dair temel meselelerin özgürce ve birlikte konuşulacağı ‘İkinci Yüzyılda Cumhuriyetin Demokratik Dönüşümü Konferansı’ vesilesiyle sizleri en içten duygularla selamlıyorum. Demokrasinin korkuyla değil güvenle, kutuplaşmayla değil birbirini dinlemekle güçleneceğine yürekten inanıyorum. Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılının tahayyülünden bahsederken, önümüzdeki en önemli konulardan biri, geçmişten devraldığımız sorunlarla cesurca yüzleşmektir. Güçlü devlet, sorunları inkâr eden değil, onları demokratik yöntemlerle çözen; geçmiş hatalardan ders çıkarabilen devlettir. Güçlü toplum ise, farklılıklarını tehdit olarak gören değil, ortak bir gelecek fikrinde buluşabilen toplumdur. Kürt meselesi de bu anlayışla ele alınmalıdır. Meseleyi güvenlik başlığına indirgemek gibi, belirli bir kesimin sorunu olarak görmek de Türkiye’ye kaybettirmiştir. Hedeflenmesi gereken, herkesin kendisini eşit haklara sahip, onurlu ve özgür bir vatandaş olarak hissettiği demokratik bir zemin inşa etmek ve her vatandaşın doğuştan sahip olduğu hakları doyasıya yaşamasını sağlamaktır.”
Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu’nun mesajı: “Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında demokrasi, hukuk devleti, adalet ve toplumsal barışın güçlendirilmesine yönelik her türlü fikrî çabayı ve sivil girişimi kıymetli buluyorum. Farklı düşünsel ve siyasal perspektiflerin ortak bir gelecek tasavvuru etrafında buluşmasını hedefleyen bu konferansın, demokratik kültürün güçlenmesine, karşılıklı anlayışın derinleşmesine ve toplumsal uzlaşma zeminlerinin tahkim edilmesine önemli katkılar sunacağına inanıyorum. Medeniyet birikimimizden beslenen, farklılıkları zenginlik olarak gören ve ortak geleceği birlikte inşa etme iradesini güçlendiren bu tür çalışmaların, ülkemizde özgürlük, adalet ve hukuk temelinde daha kapsayıcı bir toplumsal iklimin gelişmesine vesile olmasını temenni ediyorum. Konferansın başarılı geçmesini diliyor, emeği geçenleri tebrik ediyor, tüm katılımcıları saygı ve muhabbetle selamlıyorum.”
“Yeni Yüzyıla Demokratik Çağrı” metninin paylaşılmasıyla sona erecek konferansın programı şöyle:
13 Haziran Programı
1. Oturum: Cumhuriyetin kurucu hikayesi, imkanlar ve dışarıda bırakılanlar (10.50-12.00)
Moderatör: Levent Köker
- Erdoğan Aydın – Demokratik Bir Cumhuriyet Mümkün müydü?
- Hülya Osmanağaoğlu – Cumhuriyet: Burjuva Devrim, Sınıflar Mücadelesi ve Feminist Hareket
- Namık Kemal Dinç – Yüzyıllık Çıkmaz: İhya ile İmha Arasında Kürtler
- Pakrat Estukyan – Geleceğin İnşasında Geçmişin Düşündürdükleri
2. Oturum: Yüz yıllık yalnızlık – milliyetçilik, hafıza ve toplumsal kutuplaşma (12.10-13.20)
Moderatör: Fatma Bostan Ünsal
- Bekir Ağırdır – Birbirimizi Duymadan Birlikte Yaşayabilir miyiz?
- Ferhat Kentel – Aynı Geçmişte Ayrı Dünyalarda
- Noémi Lévy-Aksu – Geçmişle Yüzleşememek
- Serhun Al – Kapsayıcı vatandaşlık ve ulusal kimlik arayışları
3. Oturum: Kürt meselesi – yüz yıllık meselenin yeni yüzyılı (14.15-15.45)
Moderatör: Doğu Ergil
- Ali Bayramoğlu – Kürt Sorunu, Yeni Devir, Yeni Dengeler
- Abbas Vali – Devlet güvenliği ve demokratikleşme
- Feyza Akınerdem – Birlikte yaşamanın yeni anlatıları
- Mesut Yeğen – Herkes için Cumhuriyet, herkese demokrasi
- Veysi Aktaş – Demokratik entegrasyon ve ortak yaşam
Panel-Forum 1: Kimin Cumhuriyeti, nasıl bir gelecek? (16.00-17.15)
Moderatör: Nuray Türkmen
- İrfan Çağatay – Lazların deneyimi ve demokratik yurttaşlık
- Ali Duran Topuz – Hegemonik restorasyon tartışması
- Hüda Kaya – Onarıcı cumhuriyet arayışı
- Levent Ayaşlıoğlu – Mültecilik ve hak siyaseti
- İhsan Eliaçık – Birlikte yaşam mümkün mü?
14 Haziran Programı
4. Oturum: Toplumdan devlete demokratikleşme imkânları (10.00-11.10)
Moderatör: Akın Birdal
- Şükrü Aslan – Çoğul sosyolojik dokunun baskılanması
- Ruşen Seydaoğlu – Kadınların kurucu rolü
- Mehmet Bekaroğlu – Milliyetçilik, vatanseverlik ve yurttaşlık
- Özgür Erol – Kürtler ve hukuksal dönüşüm
5. Oturum: Demokrasinin ve barışın toplumsallaşması (11.20-12.30)
Moderatör: Şebnem Korur Fincancı
- Ahmet Faruk Ünsal – Barış deneyimleri ve toplumsal süreçler
- Yüksel Genç – Güvensizleştirme politikaları ve demokrasi
- Cemal Salman – Aleviler ve ikinci yüzyıl
- Vahap Coşkun – Toplumsal mutabakat ve demokratikleşme
6. Oturum: Aynı göğün altında – dayanışma ve katılımcı demokrasi (13.20-14.45)
Moderatör: Çilem Küçükkeleş
- Ahmet Türk – Yerelden demokratik cumhuriyete
- Arif Ali Cangı – Ekolojik demokratik cumhuriyet
- Zülfiyet Yılmaz – Yerel katılım ve hukuk sınırları
- Bahadır Özgür – Emek ve ekoloji eksenli yeni örgütlenme
- Cuma Çiçek – Eko-bölgeler ve ademi merkeziyet
Panel-Forum 2: Kimin Cumhuriyeti, nasıl bir gelecek? (15.00-16.15)
Moderatör: Kuban Kural
- Neslihan Acar – İşçiler ve yurttaşlık
- Yıldız Tar – LGBTİ+ yurttaşlık tartışmaları
- Diba Keskin – Dindar kadınlar ve demokrasi
- Ayşe Gül Altınay – Barış inşasında dayanışma
- Mehmet Uğur Korkmaz – Gençlik ve gelecek tahayyülü
(TY)