Petrol fiyatları, ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının uzun süre devam edebileceğine ilişkin haberlerin ardından sert yükseldi. Küresel piyasalarda artan jeopolitik riskler, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.
BRENT VE WTI FİYATLARINDA SERT ARTIŞ
Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 104,4 dolardan tamamlamasının ardından bugün saat 16.53 itibarıyla yüzde 5,32 artarak 109,95 dolara yükseldi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı da yüzde 5,19 artışla 105,12 dolar seviyesinde işlem gördü.
ABD’NİN ABLUKA HAZIRLIĞI FİYATLARI YÜKSELTTİ
Fiyatlardaki yükselişte, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a ait limanlara yönelik daha uzun süreli bir deniz ablukası için hazırlık yapılması yönünde talimat verdiğine ilişkin haberler etkili oldu.
Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre Trump, İran’ı nükleer programında geri adım atmaya zorlamak amacıyla petrol gelirlerini ve ekonomik kaynaklarını hedef alan baskıyı sürdürme kararı aldı.
TAHRAN ÜZERİNDE BASKI STRATEJİSİ
Yetkililer, Trump’ın danışmanlarına İran’a yönelik uzun süreli bir abluka için hazırlık yapma talimatı verdiğini belirtti. Bu adımın Tahran yönetimini uzun süredir reddettiği nükleer tavizleri kabul etmeye zorlamayı amaçladığı ifade edildi.
Trump’ın hava saldırıları ya da çatışmadan tamamen çekilme seçeneklerine kıyasla mevcut ablukayı sürdürmeyi daha düşük riskli gördüğü, bu kapsamda İran limanlarına yönelik deniz trafiğini kısıtlayarak petrol ihracatını baskı altında tutmayı tercih ettiği aktarıldı.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE KÜRESEL ETKİ
Haberde, Trump’a yakın bazı isimlerin İran üzerindeki baskının sürdürülmesini desteklediği, bazı çevrelerin ise Hürmüz Boğazı’nın kapanması ya da çatışmanın derinleşmesinin ekonomik ve siyasi riskler doğurabileceğinden endişe duyduğu belirtildi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, 28 Şubat’ta ABD-İsrail saldırılarının ardından 2 Mart’ta Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatıldığını duyurmuştu. ABD ile İran arasında Pakistan’da yürütülen müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Trump, 12 Nisan’da ablukayı başlatacaklarını açıklamıştı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise 13 Nisan’da İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik deniz ablukasının başlatıldığını duyurmuştu.
Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalar nedeniyle gemi geçişleri yüzde 95,3 oranında azaldı.
