Dijital dolandırıcılık şebekelerine karşı devletin tüm kurumları tek bir dijital çatı altında birleşiyor. İçişleri Bakanlığı tarafından hayata geçirilen yapay zekâ destekli Dolunay projesi, siber suçlarla mücadelede bürokrasiyi ortadan kaldırarak suçlulara göz açtırmayacak. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin talimatıyla devreye alınacak sistemle, mağduriyetlerin önüne geçilmesi ve suçluların dakikalar içinde yakalanması amaçlanıyor.
SAHTE İHBARLARA GEÇİT YOK: ÇOK KATMANLI İHBAR SİSTEMİ
Dolunay projesi kapsamında vatandaşların siber dolandırıcılık vakalarını hızla bildirebilmesi için çok kanallı ve güvenli bir altyapı kuruluyor.
Vatandaşlar, e-Devlet kimlik doğrulaması ile mobil uygulama üzerinden, çağrı merkezlerinden ya da kolluk birimlerinden doğrudan ihbarda bulunabilecek. İhbarda paylaşılan IBAN numaraları, telefon bilgileri, SMS içerikleri, URL bağlantıları, dekontlar ve ekran görüntüleri anında merkezi veri havuzunda toplanacak.
Mobil uygulama üzerinden yapılacak başvurularda kullanıcı doğrulaması zorunlu tutularak hem sistem güvenliği korunacak hem de asılsız ihbarların önüne geçilecek.
İHBARLAR YAPAY ZEKÂ İLE İŞLENECEK, KURUMLAR HAREKETE GEÇECEK
Sistemin kalbini oluşturan yapay zekâ destekli analiz altyapısı, gelen verileri saniyeler içinde işleyecek. Kullanılan dolandırıcılık yöntemi, risk seviyesi, suç ağının bağlantıları ve dijital hareketlilik otomatik olarak analiz edilecek.
Yapay zekâ, hangi kurumun hangi tedbiri alması gerektiğini belirleyerek “Suç Önleme Tutanağı” oluşturacak ve kurumlara eş zamanlı olarak şu talimatları gönderecek:
Bankalararası Kart Merkezi ve ilgili bankalara anında hesap bloke talimatı gidecek. Mali Suçları Araştırma Kurulu’na (MASAK) mali analiz yönlendirmesi yapılacak.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) dolandırıcılıkta kullanılan zararlı internet bağlantılarının (URL) engellenmesi talebi iletilecek.
TEK TUŞLA SAVCI ONAYI VE DİJİTAL GÖREV DAĞITIMI
Mevcut sistemdeki fiziki yazışmalar ve kurumlar arası bürokratik gecikmeler Dolunay modeliyle tarihe karışıyor. Projede yer alan “Savcı Ekranı” sayesinde, yapay zekânın hazırladığı dijital dosyalar doğrudan cumhuriyet savcısının önüne düşecek.
Savcı, tek bir tuşla dijital onay verdiğinde sistem ilgili tüm kurumlara otomatik görev dağıtımı yapacak. Finansal veriler, GSM kayıtları ve teknik loglar tek bir dosyada birleştiği için, aylar süren delil toplama süreci dakikalara inecek. Yüksek riskli işlemlerde banka hesapları dakikalar içinde dondurulurken, mağdur vatandaşa da SMS ile dosya takip numarası ve alınan tedbirlere dair otomatik bilgilendirme yapılacak.
BAKAN ÇİFTÇİ: HER 3 VAKADAN SADECE BİRİ ŞİKÂYET EDİLİYOR
Güvenlik anlayışında köklü bir paradigma değişikliğine gittiklerini belirten İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Yeni Şafak’a yaptığı açıklamalarda “Siber Vatan” vurgusu yaptı. Türkiye’nin artık suçu takip eden değil, riski yöneten bir “Yeni Nesil İç Güvenlik Modeli”ne geçtiğini ifade eden Bakan Çiftçi, tehlikenin ekonomik boyutunu şu verilerle gözler önüne serdi:
“Mal varlığına karşı işlenen suçlar kapsamında incelediğimiz 214 bin 847 vakanın 156 bin 68’ini, yani yüzde 72,6 gibi ezici bir oranını dolandırıcılık suçları oluşturuyor. Analizlerimize göre, maalesef her 3 vakadan yalnızca biri için suç duyurusunda bulunuluyor. Sadece Jandarma bölgemizde bildirilen vakaların tahmini ekonomik kaybı bile 50 milyar TL seviyesinde. Şikâyet edilmeyen vakaları da düşündüğümüzde karşımızdaki tehdit çok ürkütücü.”
5 DEV KURUM TEK ÇATI ALTINDA
Soruşturmaların hızla operasyona dönüşmesini hedeflediklerini belirten Bakan Çiftçi, “Mağdurun polise ihbarda bulunduğu andan itibaren dosyanın 18 dakika içinde savcıya ulaşarak onaya sunulmasını hedefliyoruz” dedi.
Bu amaçla Emniyet ve Jandarma siber birimleri, MASAK, BTK, BDDK ve Cumhuriyet Savcılığı yetkililerinin tam koordinasyonla aynı çatı altında çalışacağı özel bir merkez kuruluyor. Adalet Bakanlığı’nın da katılımıyla ilk değerlendirme toplantısı yapılan projeye, ilgili kurumların katkılarıyla son şekli verilecek.
