CHP’nin 2023 yılındaki kurultayı hakkında verilen “mutlak butlan” kararı iç siyasetle birlikte finans piyasalarını da altüst etti. Siyasi belirsizliği doğrudan “risk artışı” olarak fiyatlayan piyasalarda Türk Lirası, Borsa İstanbul ve CDS primleri sert dalgalanmalar yaşadı.
Ancak madalyonun diğer yüzünde, ekonomi yönetiminin bu şok karara aslında “hazırlıksız yakalanmadığı”, aksine perde arkasında milyar dolarlık bir savunma hattını önceden kurduğu iddiaları gündeme damga vurdu.
TEK GECEDE YAKILAN MİLYARLAR: YARIM SAATTE 6 MİLYAR DOLAR!
Uluslararası finans ajansı Bloomberg, işlemler hakkında bilgi sahibi olan küresel yatırımcılara dayandırdığı kulis haberinde, mahkeme kararının hemen ardından adeta bir “gece operasyonu” yürütüldüğünü yazdı. Mahkemenin CHP yönetimini fiilen görevden alan kararının ajanslara düşmesiyle birlikte kamu bankaları TL’deki olası bir çöküşü engellemek amacıyla acil koduyla döviz arzını artırdı.
Bloomberg’ün iddiasına göre kararın açıklanmasının ardından sadece ilk yarım saat içinde piyasaya 6 milyar dolarlık yoğun bir döviz satışı yapıldı.
Gece Boyu Operasyon: Sabaha kadar süren arka kapı müdahaleleriyle birlikte, Türk Lirası’nı korumak adına harcanan toplam tutarın 13,98 milyar doları bulduğu iddia edildi.
MÜDAHALEYE RAĞMEN DÖVİZDE REKOR, BORSADA ÇÖKÜŞ
Milyarlarca dolarlık bu agresif kamu müdahalesine rağmen döviz kurları haftanın son işlem gününe rekor tazeleyerek girdi. Dolar/TL kuru yeni günde 45,74 seviyesine tırmanırken, Euro/TL ise 53,11 seviyesini gördü.
Borsa İstanbul (BIST 100) ise dünkü yüzde 6’lık tarihi düşüşünün ardından haftanın son işlem gününe de yüzde 1,50 oranında değer kaybıyla başladı ve psikolojik sınır olan 12.966 puana kadar geriledi.
Londra’daki yatırımcı zirvesini yarıda keserek acil koduyla Ankara’ya dönen Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığındaki Finansal İstikrar Komitesi ise “Ekonomimiz şoklara dirençli, eşgüdümlü müdahaleler sürecek” mesajı verdi.
AKÇAY: İKTİDAR BİR BÜTÜN OLARAK HAZIRLIKLIYDI”
Uluslararası piyasalarda “Ekonomi yönetimi kararla birlikte şoke oldu ve baskına uğradı” tezi işlenirken, Ekonomist Ümit Akçay’dan çok konuşulacak, ezber bozan bir analiz geldi. Akçay, sunulan panik havasının aksine ekonomi yönetiminin bu karardan çok önceden haberdar olduğunu ve hazırlık yaptığını iddia etti.
Geçmiş krizlerle dünkü krizi kıyaslayan Ümit Akçay, şu çarpıcı değerlendirmede bulundu:
“Ekonomi yönetiminin butlan kararından haberi var mıydı? Londra’daki toplantıda neler oldu?
Timothy Bey’in trollemesi ve muhalefette gibi görünen ancak hala M.Şimşek’in sarsılmaz destekçileri olan kesimlerin düşündüğünün aksine, ekonomi yönetiminin butlan kararına karşı gayet koordineli bir müdahale yaptığını görüyoruz.
Şunu hatırlayalım: 19 Mart 2025’teki İBB operasyonu sırasında TCMB’nin dövize müdahale teknik sorunlarla karşılaşması, TL’nin gün içinde %5-6 hareket etmesine neden olmuştu.
Ekranda bu şekilde yüksek bir hareket görülmesi, 2018’deki ve 2021’deki gelişmeleri hatırlatmış ve güçlü bir döviz talebi oluşturmuştu. Ancak 21 Mayıs’ta TL’de bu tip bir gelişme yaşanmadı. 22 Mayıs’ta ise halen kontrol ediliyor.
Bu veri, bize ekonomi yönetimine haber verilmediği, “hazırlıksız yakalandığı” tezini desteklemiyor. Aksine, iktidarın bir bütün olarak hareket ettiğini gösteriyor.
Kısaca not almış olayım.”
