Kosova‘nın güneyindeki Nerodime dağlarından doğan Nerodimka Nehri, Ferizovik kenti yakınlarında ikiye ayrılarak her iki kolunu farklı bir denize gönderiyor.
Coğrafyada “bifurkasyon” olarak adlandırılan bu çatallanma, bir akarsuyun kalıcı biçimde iki kola ayrılıp bir daha birleşmeden farklı deniz havzalarına akması anlamına geliyor. Bu nadir hidrolojik olay Nerodimka’yı Avrupa’da iki farklı denize su taşıyan tek nehir konumuna getiriyor.
BİR KOL KUZEYE, DİĞERİ GÜNEYE
Çatallanma noktasından sonra sol kol kuzeye yöneliyor. Sular sırasıyla Sitnica, İber ve Morava nehirlerine karışarak Avrupa’nın dev su yolu Tuna üzerinden Karadeniz’e ulaşıyor.
Güneye sapan sağ kol ise Lepenc Nehri‘ne dökülüyor, oradan Kuzey Makedonya ve Yunanistan üzerinden geçen Vardar Nehri‘ne taşınarak Ege Denizi’ne kavuşuyor.
14. YÜZYILDA KAZILAN KANAL
Nehrin çatallanmasının kökeni 14. yüzyıla, Sırp Kral Milutin dönemine uzanıyor. O dönemde Sazlia göletini Nerodimka’ya bağlamak amacıyla yapay bir kanal kazıldı. Bu kanal nehrin sularının bir bölümünü güneye doğru saptırarak bifurkasyon noktasını oluşturdu.
Ancak suyun ayrıldıktan sonra katettiği kilometrelerce uzunluktaki vadiler ve nehir ağları tamamen doğanın kendi eğim ve yatak yapısıyla şekillenmiş.
YARIM ASIRDIR KORUMA ALTINDA
Nehir iki ana kolunu besleyen kaynaklarıyla birlikte Nerodime dağlarında “Golema Reka” adıyla doğuyor. Golema Reka ve Mala Reka adlı iki kol Nerodime e Epërme köyü yakınlarında birleşerek Nerodimka’nın ana yatağını oluşturuyor.
Bu benzersiz hidrolojik ekosistem ve çevresindeki sulak alanlar barındırdığı nadir bitki ve hayvan çeşitliliği nedeniyle 1979’dan bu yana devlet koruması altında. Bölge “kesin korunacak hassas doğal alan” statüsüyle tescilli.
