T24 Dış Haberler
Avustralya’nın geniş tarım bölgelerinde etkili olan fare istilası, çiftçileri zor durumda bıraktı. Kemirgenlerin evlere girdiği, tahıl tarlalarına zarar verdiği ve ekili ürünleri tahrip ettiği bildirildi.
Çiftçiler, ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş nedeniyle yakıt ve gübre tedarikinde yaşanan belirsizliklerle mücadele ederken, fare istilasının da üretim maliyetlerini artırdığı belirtildi.
Batı Avustralya’nın Mingenew bölgesinde 14 bin hektarlık arazide buğday, kanola, acı bakla ve arpa yetiştiren 43 yaşındaki Geoff Cosgrove, farelerle mücadelenin ciddi maliyet yarattığını söyledi.
Cosgrove, “Bu büyük bir maliyet ve mesele yalnızca yemin fiyatı değil. Geceleri etrafta, tavanda ve klima ünitelerinde koşturuyorlar. Onları duyabiliyor ve kokularını alabiliyorsunuz. Çürüyen bir ceset gibi kokuyor” dedi.
25 yıldır çiftçilik yapan Cosgrove, bu yılki fare istilasının 2021’de yaşanandan “çok daha kötü” olduğunu belirtti.
2021’de Avustralya’nın birçok bölgesinde fare istilası yaşanmış, özellikle Yeni Güney Galler ve Queensland’in bazı kesimleri ağır şekilde etkilenmişti. Yeni Güney Galler’de farelerin bir cezaevinde büyük hasara yol açması nedeniyle yüzlerce mahkum başka yerlere nakledilmişti.
Bu yıl Batı Avustralya’daki çiftçiler, mart ayında fare sayısının salgın seviyesine ulaştığını bildirdi. Kısa süre sonra Güney Avustralya’daki çiftçilerden de benzer ihbarlar geldi.
Rekor hasat fare popülasyonunu artırdı
Nolba’da 5 bin 500 hektarlık çiftlik işleten ziraat uzmanı ve çiftçi Belinda Eastough, geçen yıl alınan rekor hasadın fare sayısındaki artışta etkili olduğunu söyledi.
Eastough, büyük hasat dönemlerinde tarlalara fazla miktarda tahıl döküldüğünü, bunun da fareler için kolay ulaşılabilir bir besin kaynağı oluşturduğunu belirtti. Yaz aylarında yağan yağmurun da tarlalarda yeşil filizlerin büyümesine yol açtığını aktaran Eastough, bu durumun fareler için elverişli koşullar yarattığını ifade etti.
Yaklaşık 40 yıldır çiftçilik yapan Eastough, buğday, kanola ve acı bakla yetiştiriyor. Üretilen buğdayın bir bölümü Güneydoğu Asya’ya udon eriştesi yapımı için ihraç edilirken, bir bölümü Avustralya’da bisküvi, ekmek ve makarna üretiminde kullanılıyor.
Eastough, kanola tarlalarında hektar başına yaklaşık 8 bin ila 10 bin fare bulunduğunu tahmin ettiklerini söyledi. Bazı fare istilalarında yiyecek kaynaklarının tükenmesiyle popülasyonun azaldığını belirten Eastough, bu yıl bunun gerçekleşmediğini ifade ederek, “Kabusun içinde yaşıyorum” dedi.
Ekim dönemi risk altında
Tahıl üreticileri için sonbahar aylarının ekim dönemi olması nedeniyle kritik önem taşıdığı belirtildi.
Ziraat uzmanı olarak çiftçilere danışmanlık veren Eastough, üreticilere ekimden hemen sonra zehirli yem kullanmaları tavsiyesinde bulundu.
Eastough, “Yemleme ekim makinesinin hemen ardından yapılmazsa, fareler gece gelip tohumları ekim sıralarından çıkararak yiyor” dedi. Eastough, bazı çiftçilerin ertesi gün tarlaya geldiklerinde ürün sıralarının eksik olduğunu gördüğünü söyledi.
Çiftçilerin dayanıklı insanlar olduğunu belirten Eastough, ancak şubatta İran savaşının başlamasından bu yana dizel ve gübre maliyetlerindeki artışın sektörü zorladığını kaydetti. Eastough, yakıt maliyetlerinin iki ya da üç ay öncesine göre yaklaşık iki katına çıktığını söyledi.
Hektar başına binlerce fare var
Avustralya’nın ulusal bilim kurumu CSIRO’da araştırma görevlisi olan Steve Henry, genel olarak hektar başına 800 farenin “istila” olarak değerlendirildiğini söyledi.
Henry, Batı Avustralya’da ise hektar başına binlerce fareden söz edildiğini belirtti.
Sorunun özellikle Batı Avustralya’nın kuzey ve güney tarım kuşaklarında yoğunlaştığını aktaran Henry, bölgede yaptığı incelemede bir metre genişliğinde ve 100 metre uzunluğundaki alanda 30 ila 40 aktif fare yuvası saydığını söyledi.
Henry, bu sayının çiftçiler tarafından hektar başına popülasyon tahmini için 100 ile çarpıldığını, buna göre hektar başına en az 3 bin ila 4 bin fare yuvası bulunduğunu ifade etti. Güney Avustralya’da da benzer bir tablo görüldüğünü belirten Henry, sorunun çiftçiler için yılın en kritik dönemlerinden birinde ortaya çıktığını vurguladı.
Farelerin altı haftalıkken üremeye başlayabildiğini belirten Henry, her 19 ila 21 günde bir 6 ila 10 yavru doğurabildiklerini söyledi.
Henry, farelerin doğumdan sonraki iki ya da üç gün içinde yeniden hamile kalabildiğini, bu nedenle popülasyonun hızla arttığını kaydetti.
Uzman isim, istilanın ekonomik maliyetinin yanı sıra psikolojik etkisinin de ağır olduğunu belirtti.
Henry, “Eve giriyorsunuz, kapıyı kapatıyorsunuz, dolabınızı açıyorsunuz ve fareler dolabın içinde oluyor. Gece uyumaya gidiyorsunuz, fareler yatağınızın üzerinde koşuyor” dedi.
Çiftçilerin aylardır beklediği daha güçlü fare yemi için ulusal düzenleyici kurumdan onay çıktığı ve yüksek etkili yemin kullanıma sunulduğu bildirildi.
