Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, köşesinde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerini çarpıcı bir analizle ele alarak Türkiye’deki genç işsizliği ve “ev genci” sorununu masaya yatırdı. Aktaş, ekonomideki büyüme ve başarı söylemlerine karşılık, 15-34 yaş grubundaki her 100 gençten 28’inin ne eğitimde ne de istihdamda olduğuna dikkat çekti.
Hükümetin ihracat artışı, üretim hamleleri ve enerji keşifleri üzerinden çizdiği olumlu ekonomik tabloyu yorumlayan Aktaş, “Karadeniz’den doğalgaz, Gabar’dan petrol fışkırıyor, enflasyon nasıl da düştü; gibi, gibi… Varsayın ki tüm bunlar gerçek, varsayın ki ekonomi şaha kalktı gidiyor. Peki bu ne! 15-34 yaş grubundaki her 100 gencin 28’inin boşta gezmesi ne!” diyerek mevcut tablonun 6 milyon 789 bin gence anlatılamayacağını vurguladı.
YILLARDIR DEĞİŞMEYEN KRONİK TABLO
TÜİK verilerine dayanarak son altı yılın ilk çeyrek sonuçlarını inceleyen Alaattin Aktaş, ne eğitimde ne istihdamda olan genç nüfus oranının kronik bir şekilde değişmediğini belirtti. Verilere göre 15-34 yaş grubundaki nüfusun yaklaşık yüzde 30’u yıllardır boşta geziyor. 2021-2026 yılları arasında bu oran en düşük yüzde 26,6, en yüksek yüzde 30,9 seviyesini görürken, 2026 yılının ilk çeyreğinde ise yüzde 28,2 olarak kayıtlara geçti.
YAŞ GRUBU BÜYÜDÜKÇE İŞSİZLİK ARTIYOR
Yazıda, 15-34 yaş grubundaki 24 milyon genç, üç alt grupta incelenerek şu verilere yer verildi:
15-24 yaş grubundaki 11,4 milyon gencin yüzde 23,6’sına denk gelen 2,7 milyonu boşta geziyor.
25-29 yaş grubundaki 6,4 milyon gencin yüzde 31,9’u (2 milyon kişi) ne okuyor ne çalışıyor.
30-34 yaş grubundaki 6,2 milyon nüfusta ise oran yüzde 33’e çıkıyor ve 2 milyon genç ne eğitimde ne istihdamda yer alıyor.
KADINLARDA DURUM ÇOK DAHA VAHİM: HER 10 KADINDAN 4’Ü EVDE
Aktaş, ortalama oranı yukarı çeken asıl unsurun kadınlardaki işsizlik olduğunu vurguladı. 15-34 yaş grubundaki her 100 erkekten 17’si ne eğitimde ne istihdamda yer alırken, kadınlarda bu sayı tam 40’a ulaşıyor. Bu yaş grubundaki 11,8 milyon kadının 4,7 milyonu, yani yaklaşık her 10 kadından 4’ü ne okuyor ne de bir iş gücüne katılabiliyor.
ÜNİVERSİTE MEZUNLARININ ÜÇTE BİRİ İŞ BULAMIYOR
Eğitim durumuna göre yapılan analizde en çarpıcı sonuçlardan biri de üniversite mezunlarında görüldü. TÜİK’in 15-24 yaş grubu verilerine göre, ne eğitimde ne istihdamda olma oranı en yüksek düzeyde üniversite mezunlarında karşımıza çıkıyor.
2026 yılının ilk çeyreği itibarıyla üniversite mezunu olan ve yaşı 24’ü aşmamış 1,1 milyon gencin yüzde 32,5’i, yani 369 bini işsiz durumda. Bu gençlerin 94 binini erkekler oluştururken, 274 bin ile ezici çoğunluğunu diplomasıyla evde oturan genç kadınlar oluşturuyor.
