Tunceli’nin Çemişgezek ilçesinde geçen yıl donun vurduğu Ulukale dutu bahçelerinde hasat başladı. Çekirdeksiz yapısı ve kendine özgü aromasıyla Avrupa’ya ihraç edilen üründe bu yıl 600 ton rekolte bekleniyor.
Ulukale ve Bozağaç köyleri ile çevresindeki yerleşimlerde yaklaşık 350 üretici, 3 bin dekar alanda dut yetiştiriyor. Coğrafi işaretli Ulukale dutu çekirdeksiz yapısı, düşük şeker oranı, beyaza yakın rengi ve kendine özgü aromasıyla diğer dut çeşitlerinden ayrılıyor.
Meyvenin silkelenmeden kendiliğinden dökülerek toplanması da ürünün en belirgin özelliklerinden birini oluşturuyor.
40 DERECEDE ZORLU MESAİ
Üreticiler ilkbaharda bakımını yaptıkları bahçelerde yaz aylarında hasada başlıyor. Ağaçların altına serilen filelere kendiliğinden dökülen dutlar üfleme makineleriyle bir araya getirildikten sonra kovalara dolduruluyor.
Evlerin bahçelerinde iki gün güneşte kurutulan ürünler, Ulukale ve Bozağaç Köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’nin eleme ve paketleme tesisinde işlenerek iç piyasaya ve Avrupa ülkelerine gönderiliyor.
Geçen yıl nisan ayında 3 gün üst üste hava sıcaklığının eksi 14-15 derecelere düşmesi bahçeleri vurmuştu. Yaprak açmış ağaçlardaki dallar, yapraklar ve meyveler donarak telef olmuş, üreticiler hiç ürün alamamıştı. Bu yıl hava koşullarının elverişli seyretmesiyle rekoltenin 600 tona ulaşması bekleniyor.
“DUTUN İÇİNE DÜŞTÜM”
Dut bahçesinde eşiyle birlikte hasatta çalışan Selma Çiçek, “2014’te evlendim geldim ve dutun içine düştüm. Eşim sabahları dut sezonunda erkenden geliyor küme yapıyor, makineyle süpürüyor. Ben ve görümcem de kümeleri kovalara topluyoruz daha sonra getirip dutları, bezlerin üzerine döküyoruz. İki gün güneşin önünde kalıyor ve kuruyor. Şimdi kooperatifimiz olduğu için makineler var. Bu konuda rahatladık. Hem çalışıp evimize destek oluyoruz hem de Türkiye ekonomisine destek oluyoruz” dedi.
Emekli olduktan sonra köyüne yerleşerek üretime başlayan Celal Çiçek ise güneşte sıcaklığın 45-50 dereceyi bulduğunu belirterek çalışma düzenlerini anlattı.
“Sabah 05.00’te başlıyoruz, 07.00’ye kadar üfleme motoruyla dutları süpürüyoruz. 08.00’den 12.00’ye kadar dutları güneşe seriyoruz. Öğlen sıcağında dinleniyoruz, çünkü sağlığımızı etkiliyor. 16.00’dan sonra tekrar başlıyoruz. Geçen yıl nisan ayında 3 gün üst üste hava sıcaklığı eksi 14-15 dereceleri buldu. Ağaçlarımız yaprak açtığı için dallar, yapraklar ve meyvesi ile hepsi birden dondu ve üretim alamadık. Bu yıl çok iyi” diye konuştu.
“EL DEĞMEDEN TAM OTOMASYON PAKETLİYORUZ”
Ulukale ve Bozağaç Köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Necmettin Duman, ürünün pazarlama sürecinde önemli mesafe kaydettiklerini vurguladı.
“Dutumuzun en önemli özelliği çekirdeksiz oluşudur. Emsallerine göre daha küçüktür, beyaza yakın rengi vardır. Şeker oranı çekirdekli dutlara göre daha düşük olduğu için kuruyemiş olarak tüketilmesi de son derece uygun bir üründür. Bu sene 600 ton civarında bir rekolte bekliyoruz.
Dutumuzu kooperatifimizde el değmeden, tam otomasyon şeklinde paketleyerek pazara hazır hale getireceğiz. İstanbul bölgesindeki gıda toptancılarımız tarafından belli miktarlarda Avrupa ülkelerine ihraç ediliyor. Türkiye’de de hemen hemen her bölgede dağıtılıyor” dedi.
(DHA)
