ABD merkezli araştırma kuruluşu RAND’ın yayımladığı yeni çalışma, gençlerin üzgün, kızgın, gergin veya stresli olduklarında yapay zekâ destekli sohbet botlarına yöneliminin hızla arttığını ortaya koydu.
JAMA Pediatrics dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, 12-21 yaş aralığındaki gençlerin yüzde 19‘u yapay zekâ uygulamalarını ruh sağlığı tavsiyesi almak amacıyla kullandığını belirtti. Bu oran, RAND’ın 2025’in başlarında gerçekleştirdiği benzer araştırmada yüzde 13 seviyesindeydi.
Araştırmanın başyazarı Ryan McBain, sonuçların düşündürücü olduğunu belirterek, gençlerin ihtiyaç duyduklarında çevrelerindeki insanlardan destek almak yerine yapay zekâya yönelmesinin kaygı verici olduğunu söyledi.
Kullananların çoğu deneyiminden memnun
Araştırma kapsamında gençlere yalnızca yapay zekâyı kullanıp kullanmadıkları değil, aldıkları tavsiyeleri ne kadar faydalı buldukları da soruldu. Katılımcıların büyük çoğunluğu yapay zekâdan aldıkları tavsiyelerin kendilerine yardımcı olduğunu ifade etti.
Dikkat çeken bir diğer bulgu ise kullanıcıların yüzde 63’ünün, ruh sağlığı amacıyla yapay zekâ kullandığını kimseyle paylaşmamış olması oldu.
‘Kriz anlarında kullanılmak için tasarlanmadı’
Uzmanlar ise özellikle ruh sağlığı krizleri yaşayan gençlerin yapay zekâ sohbet botlarına başvurmasından endişe duyuyor.
Yapay zekâ sistemlerinin intihar düşünceleri, ağır depresyon veya ciddi psikolojik krizleri yönetmek için tasarlanmadığını vurgulayan uzmanlar, bu tür durumlarda profesyonel yardımın yerini alamayacağını belirtiyor.
Ryan McBain, mevcut durumda yapay zekâ şirketlerinin büyük ölçüde kendi kendilerini denetlediğini belirterek, federal düzeyde güvenlik ve kalite standartlarının bulunmamasının önemli bir boşluk yarattığını söyledi.
Duygusal bağ riski
Bununla birlikte uzmanlar, yapay zekâ kullanımının bazı kullanıcılar üzerinde yeni riskler doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Bazı ruh sağlığı uzmanları, sohbet botlarının hassas bireylerde sanrıları tetikleyebileceğini veya mevcut sanrıları güçlendirebileceğini belirtiyor. Bu durum son dönemde “yapay zekâ psikozu” olarak adlandırılıyor.
Öte yandan uzmanlar, gençlerin sohbet botlarıyla gerçek insan ilişkilerine benzer tek taraflı duygusal bağlar geliştirmesinden de endişe duyuyor.
