Grönland’daki Viking gizeminin arkasında yatan sır açığa çıktı

Tarihin en dayanıklı topluluklarından biri olarak bilinen Vikinglerin yüzyıllar önce Kuzey Atlantik’teki yerleşimlerini neden aniden terk ettiği sorusu, uzun yıllar boyunca bilim dünyasının zihnini meşgul etti. Genel kanı, 15. yüzyıl başlarında yaşanan ani nüfus düşüşünün arkasında dondurucu soğukların olduğu yönündeydi. Fakat Science Advances dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, bu tarihi gizemin perdesini aralayarak suçlunun soğuk hava değil, şiddetli su kıtlığı olduğunu ortaya koydu.

Geçmişteki araştırmalar, küresel sıcaklıkların düştüğü “Küçük Buz Çağı” verilerini kolonilerin çok uzağındaki buz kütlelerinden alıyordu. Massachusetts Amherst Üniversitesi uzmanları ise doğrudan Viking çiftliklerinin kalbinde yer alan bir gölün taban tortularını incelemeyi seçti. Son 2 bin yılın iklim haritasını çıkaran yer bilimciler, Vikinglerin adada geçirdiği 400 yıl boyunca sıcaklıkların aslında radikal bir değişim göstermediğini, asıl büyük darbenin kuraklıktan geldiğini belirledi.

Yağışların kademeli olarak azalması, hayvancılıkla geçinen koloni ekonomisini tam bir çıkmaza sürükledi. Grönland’ın sert kış şartlarında sığırlarını aylarca ahırlarda tutan çiftçiler, bahar geldiğinde açlıktan yürüyemeyen hayvanlarını meralara kucaklarında taşımak zorundaydı. Kuraklığın otlakları kurutması ve saman verimini düşürmesi, hayvanları kış boyu beslemeyi imkansız hale getirdi.

Denizdeki tehlike ve kopan bağlar

Kıtlık baş gösterince topluluğun bir kısmı hayatta kalabilmek için açık denizlerde avlanmaya yöneldi. Ancak dalgalarla boğuşarak deniz memelisi avlamak, karadaki tarıma kıyasla hem büyük riskler barındırıyordu hem de kesin bir gıda garantisi sunmuyordu. Üstelik deniz üzerindeki buzlanmanın artması, Avrupa ana karası ile yapılan ticareti de tamamen durma noktasına getirdi.

Sonuç olarak su kaynaklarının tükenmesi, ekonomik çöküş ve toplumsal huzursuzluk birleşince, bu savaşçı halk milattan sonra 985 yılında kurduğu Doğu Yerleşimi köylerini tamamen terk etmek zorunda kaldı.