Gündelikçi ve bakıcı sigortası nasıl yapılır? İşte tüm detaylar

Ayda 10 günden az süreyle ev hizmetlerinde çalışanlar için sadece kısa vadeli sigorta kolları (iş kazası ve meslek hastalığı) uygulanır. Bu kişileri çalıştıran işverenler, günlük asgari ücretin yüzde 2’si oranında prim ödemekle yükümlüdür. 2026 yılı için belirlenen günlük prim tutarı 22,02 TL’dir.

Bu düşük prim oranından yararlanabilmek için işverenin “gerçek kişi” olması gerekmektedir. Şirketler tarafından haftada birkaç gün temizlik amacıyla çağrılan işçilerin faaliyetleri ev hizmeti kapsamında değerlendirilmez. Şirketlerin çalıştırdığı personelin primleri, çalışma gün sayısına bakılmaksızın tam olarak ödenmelidir.

ÇALIŞMA SÜRESİNDE SAAT HESABI NASIL YAPILIR?

Çalışanın hangi sigorta grubuna dahil olacağını belirleyen 10 gün sınırı, ay içindeki toplam çalışma saati üzerinden hesaplanır. Yasaya göre her 7,30 saatlik çalışma 1 gün kabul edilir. On günden az çalışmaların tespitinde ise günlük 7,5 saatin altındaki her çalışma süresi 1 gün olarak değerlendirilir. Bu çalışma günleri birbirini takip eden tarihler olabileceği gibi, ayın farklı günlerine de dağılabilir.

SGK BAŞVURUSU VE E-DEVLET ÜZERİNDEN TESCİL SÜRECİ

Ev hizmetlerinde 10 günden az çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi, en geç çalışmanın yapıldığı ayın son gününe kadar tamamlanmalıdır. Ayın son gününün resmi tatil veya hafta sonuna denk gelmesi durumunda, başvuru süresi takip eden ilk iş gününün sonuna kadar uzar.

Başvurular doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumuna giderek yapılabileceği gibi e-Devlet kapısı üzerinden de gerçekleştirilebilir. e-Devlet platformunda yer alan “Ev Hizmetlerinde 10 Günden Az Sigortalı Çalıştırılacaklara İlişkin Başvuru Formu” doldurularak işlem tamamlanır. Form üzerinde çalışmanın her ay düzenli devam edeceğine dair alan işaretlendiğinde, sonraki aylar için tekrar bildirim yapılması gerekmez.

GÜNDELİKÇİLER KENDİ EMEKLİLİK PRİMLERİNİ ÖDEYEBİLİR Mİ?

Ev hizmetlerinde ayda 10 günden az çalışan kişiler, dilerlerse kalan günlerin uzun vadeli sigorta primlerini kendileri ödeyerek emeklilik haklarını kazanabilirler. Kendi primini ödemek isteyenlerin brüt asgari ücretin yüzde 33,5’i oranında ödeme yapması gerekir. Bu kapsamda 2026 yılı için ödenecek aylık prim tutarı 11.065,05 TL’dir. Bu ödemeler de 4/a statüsünde değerlendirilir. Primlerin, çalışılan ayı takip eden ayın sonuna kadar ödenmesi zorunludur; aksi takdirde ilgili aya ait prim ödeme hakkı kaybolur.

İŞ KAZASI GÜVENCESİ VE “10 GÜN ÖNCE BİLDİRİM” KURALI

Ayda 10 günden az çalışanlar adına ödenen iş kazası ve meslek hastalığı primi, hem işçiyi hem de işvereni korur. Olası bir iş kazasında tedavi masrafları Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. İşçiye raporlu olduğu dönem için geçici iş göremezlik ödeneği, kalıcı engellilik oluşması durumunda ise engellilik derecesine göre sürekli iş göremezlik geliri bağlanır.

Ancak bu haklardan yararlanabilmek için iş kazasının meydana geldiği tarihten en az 10 gün önce sigorta tescilinin yapılmış olması, sigortalılığın devam etmesi ve çalışanın prim borcunun bulunmaması şarttır.

Normal sigortalı çalışanlarda iş kazası durumunda işe giriş tarihine bakılmaksızın tüm yardımlar sağlanırken ve masraflar kusurlu işverene rücu edilirken, ev hizmetlerinde 10 günden az çalışanlar için getirilen “10 gün önceden bildirim yapılmış olması” şartı, tescili geç yapılan çalışanların mağduriyet yaşamasına neden olabilmektedir.

CEZAİ MÜEYYİDE OLMASA BİLE NEDEN SİGORTA YAPILMALI?

Mevzuata göre ev hizmetlerinde 10 günden fazla sigortasız işçi çalıştıranlara yönelik idari para cezaları uygulanmaktadır. Ancak 10 günden az çalışanların sigortalanmaması durumunda uygulanacak net bir cezai yaptırım kanunda tanımlanmamıştır. Bu durum, 10 günden az çalışanların sigorta işlemlerinin genellikle ihmal edilmesine yol açmaktadır.

Buna karşın, tescil işleminin yapılması olası bir iş kazasında işçinin tedaviye ulaşmasını sağlarken, ev sahibini de yüksek tedavi giderlerinden ve muhtemel tazminat davalarından koruyan yasal bir güvence niteliğindedir.

Author: Yusuf Arslan