Rusya Bilimler Akademisi Uzay Araştırma Enstitüsü Güneş Astronomi Laboratuvarı, uzay gözlem tarihindeki en sıra dışı doğa olaylarından birini rapor etti. 3 Haziran Çarşamba günü meydana gelen üst üste güçlü patlamaların ardından, Güneş üzerinde karanlık bir kütlenin yayıldığı siyah patlama olayı gerçekleşti. Bilim insanlarının açıklamasına göre, yaşanan bu ekstrem patlama Güneş’in korona (taç) tabakasındaki nötr hidrojen bulutunu parçaladı. Işığı tamamen soğuran bu hidrojen katmanı, Güneş’in parlak yüzeyinin üzerinde devasa siyah bir örtü oluşmasına neden oldu.
Kopan hidrojen bulutu Dünya’ya doğru ilerliyor
Güneş diskinin ötesine kaçarak uzay boşluğuna fırlayan bu nötr hidrojen bulutunun bir kısmının Dünya’ya ulaşacağı açıklandı. Uzmanlar, gezegenimize yönelecek bu kozmik maddenin kısmen atmosfere nüfuz edeceğini, zamanla soğuyarak kayalara ve okyanuslara çökeceğini, hatta bitkiler tarafından emileceğini belirtti. Çarşamba günü yaşanan hareketlilikte Güneş’te 5 adet normal C sınıfı, 2 adet güçlü M sınıfı ve 1 adet en yüksek seviye olan maksimum X sınıfı güneş patlaması kaydedildi. Bu denli büyük bir güneş aktivitesinin en son 24 Nisan tarihinde yaşandığı hatırlatıldı.
Güçlü manyetik fırtına kapıda: İletişim ve navigasyon riski
Güneş patlamaları, yaydıkları X-ışını radyasyon yoğunluğuna göre A, B, C, M ve X olmak üzere beş farklı sınıfa ayrılıyor. En tehlikeli kategori olan X sınıfı bu patlamanın, önümüzdeki günlerde Dünya üzerinde şiddetli manyetik fırtınalara yol açması bekleniyor. Yaşanacak olası bir jeomanyetik fırtına küresel ölçekte enerji sistemlerini bozma, kısa dalga iletişim ağlarını çökertme ve navigasyon sistemlerini aksatma riski taşıyor. Ayrıca endüstriyel elektrik şebekelerinde büyük kesintilere yol açabileceği gibi, göçmen kuşların ve hayvanların yön bulma duyularını da olumsuz etkileyebileceği vurgulanıyor.
Kutup işıkları genişleyecek: İnsan sağlığına etkisi net değil
Artan bu olağanüstü güneş aktivitesi, görsel bir şölen olan kutup ışıklarının (aurora) normalden çok daha geniş alanlarda, hatta daha güney enlemlerde bile görülmesini sağlayacak. Küresel bilim camiası, yaşanacak fırtınanın teknolojik altyapılar üzerindeki yıkıcı etkilerini en aza indirmek için sistemleri yakından takip ediyor. Diğer yandan, yaklaşan manyetik fırtınaların insan sağlığı üzerindeki etkileri konusunda bilim dünyasında henüz kesin ve net bir fikir birliği bulunmuyor; uzmanlar kronik rahatsızlığı olanların tedbirli olmasını öneriyor.
